Тогтоол №27954

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Түшигт өргөө" ХХК-ийн хувьцааг худалдан авах гэрээний дагуу 200 сая төгрөгийг хариуцагчид шилжүүлсэн боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул мөнгийг буцаан нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "МТМЗ" ХХК, 200,000,000 төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: "Түшигт өргөө" ХХК, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-10, **Дугаар**: 210/МА2020/01553 - **Шийдвэр**: "Түшигт өргөө" ХХК-иас 200,000,000 төгрөгийг гаргуулж "МТМЗ" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1-д зааснаар худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тул мөнгийг буцаан олгох ёстой. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-08-03, **Дугаар**: 210/МА2020/01553 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, хэргийн нөхцөл байдлыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах, худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулсан байх ёстой бөгөөд "Түшигт өргөө" ХХК нь хувьцаа худалдах, худалдан авах гэрээг нотариатаар баталгаажуулаагүй. - Гэрээний үнийг төлсөн баримт байгаа боловч гэрээний зүйл болох хувьцааг шилжүүлсэн баримт байхгүй. - Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тохиолдолд мөнгө буцаан олгох үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн баримтад үндэслэсэн бөгөөд хууль зүйн үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь ХХК-ийн хувьцааг эзэмшиж байсан бөгөөд уг хувьцааг өөр этгээдэд хууль бусаар шилжүүлсэн тул эрхийг нь сэргээхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "ХХК" ХХК, хувьцаа эзэмших эрхийг сэргээлгэх. - **Хариуцагч**: Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар, бүртгэлийг өөрчлөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-02, **Дугаар**: 210/ШШ2022/01736 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, бүртгэлийг өөрчлөхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын даргын 2021-08-04-ний өдрийн 2102000030528 дугаар бүхий захиргааны актыг хууль бус болохыг тогтоож, ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн бүртгэлд өөрчлөлт оруулахыг даалгасан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-11-23, **Дугаар**: 210/МА2022/02034 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.1, 106.3 дахь хэсэгт заасан шаардлагыг хангасан. - Нэхэмжлэлийн шаардлага нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.1.2-т заасны дагуу захиргааны хэргийн харьяалалд хамаарна. - Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 14.1.2-т зааснаар хувьцаа эзэмшигчийн бүртгэлд өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг гаргасан тохиолдолд бүртгэх эрх бүхий байгууллага бүртгэх үүрэгтэй. - Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын даргын 2021-08-04-ний өдрийн захирамж нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн захиргааны акт болох нь тогтоогдсон. - Иргэний хэргийн шүүхээр уг асуудал шийдэгдсэн нь захиргааны хэргийн шүүхээр дахин хэлэлцэхэд саад болохгүй. - Шүүх хуралдааныг хойшлуулсан нь хэргийг шийдвэрлэхэд нөлөөлөөгүй, хариуцагчийн эрхийг зөрчөөгүй. - Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчдын эрх, үүргийг тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Банк - Үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд нийт 42,560,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Иргэн - Зээлийн эргэн төлөлтийн тооцоолол буруу, нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй тооцсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-11, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02540 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлийг хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-02-22, **Дугаар**: 210/МА2019/00356 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдал, зээл төлөлтийн баримтыг дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээл болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэг хэвээр байна. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл болох зээл төлөлтийн тооцооллыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 175.1-д нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Тэс Гоёл” ХХК-д холбогдуулан “Барилга угсралтын ажлын гэрээ”-ний үүргийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК нь “Тэс Гоёл” ХХК-иас 243,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Тэс Гоёл” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн, нэхэмжлэгч нь ажлыг гүйцэтгээгүй, чанарын шаардлага хангахгүй байсан тул гэрээ цуцалсан гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдөр “Барилга угсралтын ажлын гэрээ” байгуулж, нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн “Тэнгэр” төсөл дээрх барилгын фасадны ажлыг 2,430,000,000 төгрөгөөр гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Гэрээний дагуу нийт үнийн дүнгийн 10 хувь буюу 243,000,000 төгрөгийг урьдчилгаа болгон төлсөн. - Хариуцагч нь 2023 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдөр гэрээний үүргийг зөрчсөн үндэслэлээр нэхэмжлэгчид мэдэгдэл хүргүүлж гэрээг цуцалсан. - Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, ажлыг эхлүүлээгүй, ажлын хэсэгчилсэн гүйцэтгэлгүй байхад урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгоогүй гэж маргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-01-02, **Дугаар**: 03/ШШ2024/0095 Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний 9.1-д зааснаар талууд гэрээг цуцлахаар тохиролцсон бөгөөд 9.2-д зааснаар нэхэмжлэгч ажлыг эхлүүлэхгүй бол хариуцагч гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. - Шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу ажлыг эхлүүлээгүй, барилгын материалын зураг батлуулаагүй, ажлын гүйцэтгэл гаргаагүй болох нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь урьдчилгаа төлбөрөө барьцаа болгон барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 207.2-т заасны дагуу уг төлбөрийг буцаан шаардах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 207.2-т зааснаар “хэлцлийн гүйцэтгэлийг баталгаажуулж өгсөн мөнгө нь хэлцлийн үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд үүргийг зөрчсөн талд үлдэж болно.” Энэ заалт нь барьцаа мөнгийг үүргийг зөрчсөн тал буцаан шаардах эрхгүй болохыг илэрхийлнэ. - Иймд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрлэлтээ цуцлуулсан хосын дундын эд хөрөнгийг хуваах, орон сууцны өмчлөлийг тогтоох маргаан. АНХАН ШАТ: Шүүх нь нэхэмжлэгч талд ногдох хөрөнгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч гомдол гаргаж, орон сууцны зээлийн үлдэгдэл болон төлсөн хөрөнгийг харгалзан шийдвэрт өөрчлөлт оруулахыг шаардав. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлийн үлдэгдлийг талуудад тэнцүү хуваалцахаар тогтоов. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг хуваахдаа зөвхөн хөрөнгийн үнэлгээ бус, уг хөрөнгөтэй холбоотой үүссэн зээлийн үлдэгдэл болон төлбөрүүдийг харгалзан тэнцүү хуваах нь шударга ёсонд нийцнэ.