Тогтоол №25493

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас газрын тодорхой хэсгийг худалдан авч, эзэмших эрхээ хууль ёсоор тогтоолгохыг шаардсан. Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж нэхэмжлэгч мэдүүлсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгч гэрээний төлбөрийг төлөөгүй, мөн өмнөх нэхэмжлэлээ татан авсан тул шаардлага үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэж, нотлох баримтыг гүйцэд үнэлж дүгнээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Газрын тухай хуулийн 15 хоногийн хугацааг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэгчийн эрхийг хангаагүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, мөн нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулалгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь хууль хэрэглээний талаар учир дутагдалтай байсан тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаахаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон захирамжийг эсэргүүцэн нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Газрын тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, захирамжийг хүчингүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхээс хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, дутуу цуглуулсан хэмээн үзэж шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, шаардлагатай баримтыг дутуу цуглуулсан, хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсний улмаас шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй болж чадаагүй гэж дүгнэн, хариуцагчийн гомдлыг хангаж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Газар олголт нь холбогдох хууль тогтоомж, газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө, дуудлага худалдаа, төсөл сонгон шалгаруулалтын зарчмыг зөрчсөн эсэх, мөн газрын төлөвлөлттэй холбоотой нотлох баримтуудыг бүрэн цуглуулж, хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийх шаардлагатай байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нэгэн иргэний газар өмчлөх, эзэмших эрхийн гэрчилгээ болон холбогдох захиргааны акт, шийдвэрийг хүчингүй болгуулах, зарим заалтыг нь хэрэгжүүлээгүй эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоолгон хэрэгжүүлэхийг даалгах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс газрын тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, заримыг нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч болон гуравдагч этгээдээс шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нотлох баримтыг зохих ёсоор үнэлээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, нотлох баримтын зөрүүг арилгалгүй шийдвэр гаргасан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нь хэргийн нөхцөл байдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг дутуу тогтоосон, нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн нь шийдвэр гаргахад нөлөөлсөн гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Газар өмчлөх, эзэмших эрхийн талаарх нотлох баримтууд зөрүүтэй, эргэлзээтэй байхад уг зөрүүг арилгалгүй шийдвэр гаргасныг шүүх анхаарчээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ, газар эзэмших эрх шилжүүлэх гэрээ, мөн итгэмжлэлийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, улмаар хэлцлээр шилжсэн эд хөрөнгө, газрыг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч итгэмжлэл хүчин төгөлдөр тул гэрээ хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж тогтоох үндэслэлгүй гэсэн шүүхийн дүгнэлтийг хууль зүйн үндэслэлгүй хэмээн үзэж, анхны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоохыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж буй үндэслэл, хариуцагчийн тайлбарыг нотлох баримттай харьцуулан үнэлж, маргааны үйл баримтыг тогтоож, холбогдох хуулийн зүйл заалтыг хэрэглэхэд анхан шатны шүүхэд алдаа гарсан, нэхэмжлэлийн шаардлага болон эрх зүйн дүгнэлт хийхэд хангалттай үндэслэл тогтоогдоогүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д.Н нь өөрийн өмчлөлийн агуулах, газар эзэмших эрхийг "П И" ХХК-д итгэмжлэлээр шилжүүлсэн бөгөөд тус компани нь хариуцагч Г.Л-тай худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж өмчлөлийг шилжүүлсэн. Улмаар уг хөрөнгө "Л-У" ХХК-ийн нэр дээр шилжиж, "З-О" ХХК-ийн барьцаанд тавигдсан байна. Нэхэмжлэгч уг хэлцлүүдийг түлшний төлбөрийн барьцаа болгож түр шилжүүлсэн, бодит борлуулалт биш гэж маргажээ. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Н. Худалдах-худалдан авах хүсэл зориг байгаагүй, үүргийн гүйцэтгэлийг хангах зорилгоор хийгдсэн дүр үзүүлсэн болон өөр хэлцлийг халхавчилсан хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бусд тооцож, өмчлөх эрхийг сэргээх. - **Хариуцагч**: Г.Л болон бусад. Итгэмжлэл хууль ёсны дагуу олгогдсон, өмчлөх эрх шилжсэн нь үндэслэлтэй. Түлшний үнэ 130,240,000 төгрөгийг төлсөн тохиолдолд хөрөнгийг буцаахад татгалзахгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 184/ШШ2020/02849 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.2, 56.1.3-т заасан дүр үзүүлсэн болон өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-16, **Дугаар**: 2364 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг бүрэн тодруулаагүй, нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Хэргийн оролцогчдын тайлбар, хэрэгт цугларсан баримтуудын хоорондын зөрүүг арилгах, хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-25, **Дугаар**: 001/ХТ2021/00192 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.Л - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий гарсан тул магадлалыг хүчингүй болгох. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ * Талуудын хооронд үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, худалдан авах бодит хүсэл зориг байгаагүй, харин түлшний төлбөрийн үүргийг хангуулах зорилгоор өмчлөлийг шилжүүлсэн гэх үйл баримтад анхан шатны шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй. * Хариуцагч Г.Л нь нэхэмжлэгчийг төлбөрөө төлсөн тохиолдолд хөрөнгийг буцаахад татгалзахгүй гэж мэтгэлцсэн нь хэлцлийн шинж чанарыг (барьцаа эсвэл худалдах) тодруулах үндэслэл болно. * Барьцаалагч "З-О" ХХК-ийн эрх ашиг хэрхэн хөндөгдөж буйг тодруулж, мэтгэлцэх эрхийг хангах шаардлагатай. * Нэхэмжлэгч "П И" ХХК-д олгосон итгэмжлэлийн хүчин төгөлдөр байдал болон хариуцагчдын хүрээг зөв тогтоосон эсэхийг дахин нягтлах нь зүйтэй. * Анхан шатны шүүх маргааны зүйлийг дутуу тодорхойлж, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй байх тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан магадлал үндэслэлтэй.