Тогтоол №8095·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Цацралт, П.Алтан-Эрдэнэ нар орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, Б.Цацралт 16,800,000 төгрөг төлсөн боловч гэрээгээ цуцлахад П.Алтан-Эрдэнэ 5,500,000 төгрөгийг алданги нэрээр суутгаж, 11,300,000 төгрөгийг буцаан олгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Цацралт нь гэрээний үүрэгт төлсөн 5,500,000 төгрөгийг үндэслэлгүйгээр алданги тооцон авсан тул буцаан гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: П.Алтан-Эрдэнэ нь гэрээний 4.10, 6.1-д заасны дагуу гэрээ цуцлагдаж, тооцоо хийгдсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-08-23, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02216
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,300,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, 4,200,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 232.5. Гэрээний 6.1-д заасан торгуулийн нөхцөлөөр 4,200,000 төгрөг төлөх үүрэгтэй байхад хариуцагч 5,500,000 төгрөг суутгаж 1,300,000 төгрөг илүү авсан гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-25, **Дугаар**: 1824
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч (шууд дурдагдаагүй ч шийдвэрийг өөрчилсөн учраас)
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, П.Алтан-Эрдэнээс 5,500,000 төгрөг гаргуулж Б.Цацралтад олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1. Гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд үүргийн гүйцэтгэлийг хангахад чиглэгдсэн торгуулийн нөхцөлийг хэрэглэх боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-05, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, гэрээний 6.1-д заасан торгуулийн тохиролцоо нь Иргэний хуулийн 232.5-д нийцнэ.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2019-10-25-ны өдрийн 1824 дүгээр магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д нийцсэн эрх худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн нь зөв.
- Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй.
- Хариуцагчийн татгалзлын үндэслэл болж буй гэрээний 6.1-д заасан үүргийн гүйцэтгэлийг хангахад чиглэгдсэн торгуулийн нөхцөлийг талууд гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд хэрэглэх боломжгүй.
- Гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд нэг талын үүргийн зөрчилтэй холбоотой бол эсрэг тал хохирол шаардах эрхтэй. Гэрээний 6.1-д заасан нөхцөлөөр хохирол төлөх агуулга илэрхийлэгдээгүй, хохирлыг торгуулиар тооцож төлөхөөр талууд тохиролцоогүй нь Иргэний хуулийн 198.1-д нийцнэ.
- Иймд давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Иргэний хуулийн 232.5-д заасныг зөрчөөгүй байна.