Тогтоол №25079

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ө Э Б Э ХХК нь хариуцагч Н.Б-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч төлбөрөө бүрэн төлөөгүй, орон сууцыг чөлөөлөөгүй байна. Хариуцагч нь орон сууцад доголдолтой байсан тул гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Ө Э Б Э ХХК нь гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг чөлөөлүүлж, түрээсийн төлбөр 34 644 000 төгрөг, торгууль 4 500 000 төгрөг, алданги 50 000 000 төгрөг, нийт 89 144 000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Н.Б нь гэрээнээс татгалзаж, урьдчилгаанд төлсөн 45 000 000 төгрөгийг буцаан гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-08, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02646 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Н.Б-ийн эзэмшлээс орон сууцыг чөлөөлж, 89 144 000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэгчээс 5 856 000 төгрөг гаргуулж хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн 39 144 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 343.1. Хариуцагч гэрээний үүргээ ноцтой зөрчиж төлбөрөө төлөөгүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-01-08, **Дугаар**: 210/МА2020/00055 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хөдлөнгийн шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн баталсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан. - Хариуцагч нь Иргэний хуулийн 222.1.1-д зааснаар үнийг гүйцэт төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Үүрэг гүйцэтгэгчийн гэм буруугаас болоогүй нөхцөл байдал болон үүргийг ялимгүй зөрчсөн гэх үндэслэл хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй. - Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг чөлөөлүүлэхээр шаардсан нь үндэслэлтэй. - Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга болох алданги, торгуулийг гаргуулах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул хариуцагчийн урьдчилгаанд төлсөн 45 000 000 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс буцаан гаргуулах үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн орон сууцыг чөлөөлүүлэх болон суусан хугацааны төлбөр 34 664 000 төгрөгийг гаргуулах шаардлагыг Иргэний хуулийн 227.1-д зааснаар хангасан. - Анхан шатны шүүхээс талуудын хоорондын харилцааг ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж буруу дүгнэснийг Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ гэж зөвтгөсөн. - Нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 54 480 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээнээс татгалзаж, урьдчилгаанд төлсөн мөнгөө буцаан гаргуулахыг шаарджээ. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй байна. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 15,000,000 төгрөгийг гаргуулан олгон шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Гомдолд дурдсанаар нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, өөрийн хүсэлтээр гэрээг цуцлуулсан бөгөөд гэрээний дагуу торгууль төлөх ёстой гэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Гэрээний дагуу нэхэмжлэгч урьдчилгаанд 15,000,000 төгрөг төлсөн. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөрийг төлөх боломжгүй болсон тул гэрээ цуцлагдсан гэж үзэх үндэслэлтэй. Гэрээг цуцлахад талууд буруутай байх боломжгүй байхад гэрээний дагуу торгууль ногдуулах боломжгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан. Гэрээний дагуу худалдан авагч төлбөр төлөх, худалдагч өмчлөх эрхийг шилжүүлэх үүрэгтэй байсан. Худалдан авагч төлбөр төлөх, банкны зээл шилжүүлэн авах, орон сууцны өмчлөх эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх гэрээний үүргээ биелүүлээгүй хэмээн худалдагч нэхэмжилсэн. Худалдан авагч нь худалдагчийн үүргээ биелүүлээгүй улмаас гэрээнээс татгалзаж, төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэнийг тогтоож, гэрээнээс татгалзсан үр дагавар болох төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулах эрхтэй гэж үзэж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангасан. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй маргаж, худалдан авагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, зээлээ төлөөгүй, улмаар байрыг буцаан авсан, орон сууцыг бусдад түрээслүүлсэн гэх үндэслэлүүдээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу орон сууцны өмчлөх эрхийг шилжүүлэх үүргээ худалдагч биелүүлээгүй, худалдан авагч гэрээнээс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлсэн нь хуульд нийцсэн. Гэрээнээс татгалзсан үр дагавар болох төлсөн мөнгөө буцаан гаргуулах эрхтэй. Худалдагч тал гэрээг цуцалсан тохиолдолд худалдан авагчид төлсөн мөнгийг буцаан өгөхөөр тохиролцсон байсан. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулан төлбөр хийсэн боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзаж төлбөрөө буцаан шаардсан. Хариуцагч нь төлбөрийн хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч үлдэх хэсгийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс орон сууцны үнийг гаргуулж олгох, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, төлбөрөөс тодорхой хэмжээг хасуулж өгөхийг хүссэн. Нэхэмжлэгч нь шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу төлбөр хийсэн боловч гэрээний зүйл хүлээлгэн өгөх боломжгүй болсон тохиолдолд төлсөн төлбөрөө буцаан шаардах эрхтэй. Төлбөрийг бус этгээдийн дансанд шилжүүлсэн нь гэрээний үүргээ биелүүлсэнд тооцогдоно.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээгээр төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгчид орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулж, урьдчилгаа болон төлбөр төлсөн боловч гэрээ цуцлагдсан учир төлсөн мөнгөө шаардсан. Хариуцагчид гэрээний нөхцөл, төлбөр хийгдээгүй, орон сууцыг өөрөө борлуулж, нэхэмжлэгч нарт буцаан төлсөн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч Ц.О, М.Хнараас 13,973,500 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Ц.Н, У.Бнарт олгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон бусад зардлыг хуульд заасан журмаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч Ц.О анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, үндэслэлгүй, хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчсөн гэж гомдол гаргав. Тэрээр шүүх хуралдаанд оролцох боломжгүй байсан, гэрээ цуцлагдсан нь нэхэмжлэгч нарын буруутай үйл ажиллагаанаас болсон, мөн өөрийн орон сууцанд амьдарсан хугацааны түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэх эрхтэй гэж үзсэн. Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний шинжтэй байсан. Нэхэмжлэгч нар гэрээний дагуу төлбөр төлсөн боловч хариуцагч нар орон сууцыг өөр банкны зээлд барьцаалж, улмаар үүрэг гүйцэтгэгдээгүйгээс орон сууц хураагдсан. Иймд нэхэмжлэгч тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй бөгөөд төлсөн мөнгөө буцаан шаардах эрхтэй. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч нарт 35,000,000 төгрөгийг буцаан төлсөн боловч гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлээгүй тул нэхэмжлэлд заасан 13,973,500 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. Хариуцагч Ц.О шүүх хуралдаанд оролцох болон бусад эрхээ хэрэгжүүлэх боломжтой байсан тул түүний давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.