Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах-худалдан авах гэрээний хэлбэр, хүчин төгөлдөр байдал болон үүрэг дуусгавар болох тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь нэгэн газрыг худалдан авах зорилгоор хариуцагчид урьдчилгаа мөнгө төлсөн боловч тухайн газар эзэмших эрх дууссан, барьцаатай байсан тул гэрээ биелэх боломжгүй болсон байна. Талууд хоорондоо мөнгөн дүнгээс хэсэг хэсгийг төлж, үлдсаарг нь суутгаж авна гэсэн бичиг гарын үсэг зурсан ч хариуцагч үлдсэн мөнгийг буцаан өгөөгүй тул мөнгө буцаан авах маргаан үүссэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч дарамт шахалт үзүүлж, өр мөнгөний зарим хэсгийг төлж, үлдсаарг нь суутгаж авна гэсэн бичиг гарын үсэг зурсан тул үлдсэн мөнгийг буцаан авах ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч өөрийн хүсэл зоригоо илэрхийлсэн бичиг гарын үсэг зурсан тул өр мөнгөний үүрэг дуусгавар болсон, мөн төлөгдсөн мөнгө нь газар хөндсөн болон хашаа барьсан зардалд суутгах ёстой гэсэн байр суурьтай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдсэн тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ амаар байгуулсан нь хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй тул хүчин төгөлдөр бус байх бөгөөд ингэснээр хэлцлийн талууд харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй болсон гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрх шилжүүлэх гэрээ заасан хэлбэрээр (нотариатаар гэрчлүүлж, бүртгүүлж) байгуулагдаагүй тул хүчин төгөлдөр бус байх бөгөөгч, ингэснээр хэлцлийн талууд харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээг заасан хэлбэрээр байгуулахгүйгээр амаар тохиролцсон нь хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1, 56.1.8).
• Нэхэмжлэгч өөрөө өр мөнгөний зарим хэсгийг төлж, үлдсаарг нь суутгаж авна гэсэн агуулгатай бичиг гарын үсэг зурсан нь өөрийн хүсэл зоригоо илэрхийлсэн хэлцэл гэж ойлгогдож, ингэснээр өр мөнгөний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэх үндэслэлгүй тул хариуцагч мөнгийг буцаан төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 239.1, 43.2.2).