Тогтоол №24602

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас орон сууц худалдан авсан боловч хариуцагч байрны үнийг бүрэн аваагүй тул орон сууцыг чөлөөлөхөөс татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Хулан, хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Б.Баясгалан, орон сууцны үнийг бүрэн аваагүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-06-06, **Дугаар**: 135/ШШ2023/000737 - **Шийдвэр**: Хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс орон сууцыг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.3-т зааснаар өмчлөгч нь өөрийн эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-06-30, **Дугаар**: 135/ШШ2023/000737 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээний үүргийн зөрчил болон нотлох баримт байхгүй байгаа нөхцөл байдалд дүгнэлт хийлгүйгээр шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтууд болон талуудын тайлбарыг ИХШХШтХ-ийн 40.1, 40.2-т заасан журмын дагуу үнэлээгүй. - Маргаантай холбоотой үйл баримтыг тогтоогоогүй, хэрэгт шаардлагатай нөхцөл байдлыг тодруулаагүй. - Шийдвэр нь ИХШХШтХ-ийн 116.2-т заасан хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй. - Худалдах-худалдан авах гэрээний төлбөр төлөх хугацаа болон нэхэмжлэгчийн төлбөр төлсөн гэх хугацааны хооронд зөрүүтэй байхад шүүх үйл баримтыг бүрэн тогтоогүй. - Хариуцагчийн эзэмшлийг хууль бус гэж үзсэн үндэслэлийн талаар дүгнэлт хийгээгүй, гэрээний үүргийн зөрчил, түүний биелэлтийн талаар эрх зүйн дүгнэлт өгөөгүй. - Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар шүүх нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх, хариуцагчийн эзэмшлийн эрх зүйн үндэслэлийг тодорхой болгох үүрэгтэй. - Шүүх нотлох баримтыг хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв эсэхийг тал бүрээс нь хянах хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүй. - Шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт Иргэний хуулийн 110.1-д заасан үүргээ хариуцагч биелүүлээгүй гэх дүгнэлт нь ойлгомжгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу үл хөдлөх хөрөнгийг шилжүүлэн авах, хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэрээгээр үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөлийг буцаан шилжүүлэх тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын маргааны зүйл, хэрэгт ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй байхад анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын бүртгэл, прокурорын зөвшөөрөл, эрүүгийн хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагаатай холбоотой баримтууд дутуу байсан нь маргаантай орон сууцны өмчлөх эрхийг тодорхойлоход нөлөөлсөн. Гэрээний төлбөрийн үнийн зөрүү, баримтын эх сурвалжийн талаарх маргааныг анхан шатны шүүх хангалттай шийдвэрлээгүй.