Тогтоол №23715

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцанд амьдарсны хөлс, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, төлсөн мөнгийг буцаан авахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу орон сууц ашигласны төлбөр, ашиглалтын зардлыг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох болон орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй. Байрыг хэнд эзэмшүүлж ашиглуулах нь худалдан авагчийн эрх бөгөөд өөрөө амьдраагүй нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох үндэслэл болохгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компанийн өмчлөлийн орон сууцыг худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүй хариуцагчаас орон сууцанд амьдарсан хөлс, ашиглалтын төлбөр гаргуулж, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагаар тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлж, үлдсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч гэрээний нөхцөл, байрны чанар, улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй байдал зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууц ашигласан хугацааны хөлс, ашиглалтын төлбөрийг төлөх үүрэгтэй болох нь тогтоогдсон. Гэрээний дагуу төлбөрөө хийгээгүйгээс үүссэн зардлыг хариуцагч төлөх ёстой. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Г нь хариуцагч М.Г-д орон сууцаа худалдсан боловч гэрээ цуцлагдсан тул орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, орон сууц ашигласны төлбөр болон хэрэглээний зардалд нийт 8,669,966 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, орон сууц ашигласны төлбөр болон хэрэглээний зардалд нийт 8,669,966 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрнө. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-09, **Дугаар**: 103/ШШ2020/00354 - **Шийдвэр**: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, 8,072,776 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 597,190 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 493.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-05, **Дугаар**: 1696 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, 422,776 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 8,247,190 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-01, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч урьдчилгаа төлбөрөө буцаан шаардаж, эвлэрлийн гэрээ байгуулснаар худалдах-худалдан авах гэрээнээсээ татгалзсан. - Өмчийн хэлцэл хийгдээгүй, нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөгч хэвээр байх тул Иргэний хуулийн 205.1-д заасан өмчлөх эрхийг шилжүүлэх асуудал яригдахгүй. - Хариуцагч худалдах-худалдан авах гэрээнээс татгалзсан атлаа орон сууцыг эзэмшилдээ байлгасан нь хууль бус тул нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу эд хөрөнгөө шаардах эрхтэй. - Нэхэмжлэгч өөрийн хүсэл зоригоор орон сууцыг хариуцагчийн эзэмшилд шилжүүлсэн тул энэ хугацаанд түрээсэлсэн бол олох ёстой байсан орлогыг өөрт учирсан хохирол гэж шаардах нь үндэслэлгүй. - Худалдах-худалдан авах гэрээнээс татгалзахад хариуцагч буруутай гэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэгчийг Иргэний хуулийн 227.1-д зааснаар шаардах эрхгүй. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн Иргэний хуулийн 493.6-г буруу хэрэглэсэн алдааг залруулсан нь үндэслэл бүхий байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “ГК” ХХК-тай орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлөн 2005 оноос хойш орон сууцанд амьдарч байсан боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулаагүй. - **Нэхэмжлэгч**: О.Б- нь орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгож, өмчлөх эрхийг бүртгүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтыг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “ГК” ХХК нь нэхэмжлэгчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзсан, хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлж, гэрээнээс татгалзсаны улмаас учирсан хохиролд 61,324,655 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-09, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01234 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 262.1, 9.4.3-т зааснаар талуудын хооронд зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн бөгөөд нэхэмжлэгч үнийг бүрэн төлөөгүй тул өмчлөх эрх үүсэхгүй. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар орон сууцыг өөр этгээдэд худалдсан тул эзэмшлийг чөлөөлүүлэх эрхгүй, мөн хохирол тооцох боломжгүй гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-02-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00534 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь гэрээний төрлийг буруу тодорхойлсон, нотлох баримтыг үнэлээгүй, хамтран хариуцагч татаагүй гэж, хариуцагч нь хохирол гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосныг буруу гэж тус тус гомдолдсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд 2005 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдөр байгуулсан "Орон сууц захиалгын гэрээ" нь Иргэний хуулийн 262.1, 263 дугаар зүйлд заасан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинжийг агуулж байна. - Нэхэмжлэгч О.Б- нь орон сууцны үнийн дүн болох 12,870 ам.доллараас 4,000,000 төгрөгийг төлсөн нь тогтоогдсон бөгөөд 7,000,000 төгрөг төлсөн гэх нотлох баримт хангалтгүй. - Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 222.1-д зааснаар хугацаа хэтрүүлсэн байна. - Гэрээний 6 дахь заалтаар зээлийн үлдэгдэлтэй нөхцөлд байрны өмчлөгч нь компани байхаар тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 209.1-д нийцнэ. - Хариуцагчийн захирал хорих ял эдэлсэн нь Иргэний хуулийн 223.1-д заасан үүрэг гүйцэтгэх нөхцлийг бүрдүүлээгүй үндэслэлд хамаарахгүй. - Хариуцагч нь маргааны зүйл болох орон сууцыг иргэн Б.Хангарьдад 2017 оны 11 дүгээр сарын 13-ны өдрийн орон сууц захиалгын гэрээгээр худалдан, түүний өмчлөлд шилжүүлсэн тул Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар орон сууц чөлөөлөхийг шаардах эрхгүй. - Нэхэмжлэгч гэрээний дагуу орон сууцыг эзэмшиж байсан тул гэрээнээс татгалзахаас өмнөх харилцааг буцаан хэрэглэн хохирол тооцох боломжгүй. - Хөөн хэлэлцэх хугацааг 2015 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдрөөс тоолох тул нэхэмжлэгчийн "хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан" гэх тайлбар үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх, төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг үнэ төлбөргүй ашигласан тул орон сууцыг албадан чөлөөлж, алдангийн төлбөрт 16,995,825 төгрөгийг гаргуулж, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 313,130 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр хариуцагч нь гэрээний төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй, нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах үндэслэлтэй байсан. Хариуцагч нь төлбөр төлөөгүй болон гэрээний бусад нөхцөл байдлыг нотлоогүй. Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад заасны дагуу шийдвэрлэсэн.