Тогтоол №6752·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Т нь хариуцагч С.Д-д 2013 оны 8 дугаар сарын 17-22-ны өдрүүдэд нийт 4,245,790 төгрөгийн барааг зээлээр худалдсан боловч төлбөрөө аваагүй тул уг мөнгийг гаргуулахаар нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Т нь С.Д-д 2013 онд 4,245,790 төгрөгийн бараа зээлээр өгсөн бөгөөд С.Д нь Нарантуул зах шатсаны улмаас төлбөрөө төлөх боломжгүй гэж байснаа сүүлдээ төлөхгүй гэх болсон тул төлбөрийг гаргуулна.
- **Хариуцагч**: С.Д нь нэхэмжлэгчээс ус, ундаа авдаг байсан ч зах шатахаас өмнө бүх тооцоогоо дуусгасан. Нэхэмжлэгч 5 жилийн дараа нэхэмжлэл гаргаж байгаа нь хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн тул шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоно.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-13, **Дугаар**: 181/ШШ2019/00488
- **Шийдвэр**: Ц.Т-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй, нэхэмжлэгч шаардлагаа нотлоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-19, **Дугаар**: 696
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээ байгуулагдаагүй байхад гэрээний үүрэгтэй холбоотой хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэсэн нь буруу.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 75.2.1-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-07-04, **Дугаар**: 181/МА2019/00488
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Цэрэн-Очир
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд гэрээ хийгдээгүй байхад гэрээний үүрэгтэй холбоотой хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэсэн нь буруу, хариуцагчийн тайлбарт үнэлэлт өгөөгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх талуудын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний эрх зүйн харилцаанаас маргаан үүссэн гэж тодорхойлсон нь Иргэний хуулийн 243.1-д нийцсэн.
- Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ нотлоогүй, хэрэгт цугларсан баримтаар тогтоогдоогүй гэж дүгнэсэн нь Иргэний хуулийн 243.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-ыг зөрчөөгүй.
- Нэхэмжлэгчийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх 3 жилийн хугацаа тасалдсан, түр зогссон үйл баримт тогтоогдоогүй тул 2013 онд үүссэн шаардлагад 2018 онд нэхэмжлэл гаргасан нь хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусгавар болж, шаардлага гаргах эрхээ алдсан гэх дүгнэлт Иргэний хуулийн 75.2.1-ийг зөрчөөгүй.
- Худалдах-худалдан авах гэрээг заавал бичгээр байгуулахыг шаардахгүй бөгөөд шүүх зохигчийн хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаатай холбоотой маргаан үүссэн гэж дүгнэсэн нь үйл баримтад нийцсэн тул нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангах үндэслэлгүй.