Тогтоол №21420

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчийн нэхэмжилсэн хүүгийн тооцооны зөрүү болон гэрээгээр хүлээсэн үүргийг бүрэн биелүүлээгүй гэх үндэслэлээр зээлийн гэрээг цуцлан, төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон хүүг барьцаа хөрөнгөөр гаргуулахээр шаардсан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс төлөгдөөгүй зээл, хүү, нэмэгдсэн хүүг гаргуулж, төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх талуудын маргааныг бүрэн тодорхойлоогүй, хүүг буруу тооцсон, гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон нь хууль бус гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний дагуу төлбөр хийх үүргээ зөрчсөн тул банк гэрээг цуцалж, үлдэгдэл болон хүүг шаардах эрхтэй. Зээлдэгч нь хүүг буруу тооцсон гэх нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй бөгөөд энэ нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй. Зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцоход хууль буруу хэрэглэгдээгүй. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд барьцааны зүйлүүдийг албадан худалдаж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шүүх даалгасан нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Төрийн банк ХХК нь Нямсүлд ХХК-д 2017.07.26-ны өдөр зээлийн гэрээний дагуу 970,000,000 төгрөгийг жилийн 27.60 хувийн хүүтэй, 60 сарын хугацаатай зээлсэн. Зээлдэгч нь нийт 116,215,687.92 төгрөгийг төлсөн боловч 2018.10.31-нээс хойш төлөлт хийгээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөс хангуулахыг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Төрийн банк ХХК нь зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 1,455,947,268.57 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Нямсүлд ХХК нь зээлийн төлбөрт 116,000,000 төгрөг төлсөн, хүүг багасгах хүсэлтийг удаа дараа тавьсан боловч банк шийдвэрлээгүй, зээлийг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-07, **Дугаар**: 183/ШШ2020/00058 - **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, хариуцагч Нямсүлд ХХК-иас 1,455,947,268.57 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 225.1, 158.1, 175.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-20, **Дугаар**: 640 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, зээлийн хүүг багасгах хүсэлтийг харгалзаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-23, **Дугаар**: 106300140344 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг хасаж, үндсэн зээл 958,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулах. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд найруулгын өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд байгуулсан зээлийн болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь зээлдэгчид үүргээ гүйцэтгэхийг удаа дараа мэдэгдсэн боловч үр дүн гараагүй тул гэрээг цуцлах эрхтэй. - Зээлийн гэрээний 6.2.1-д зааснаар зээлдэгч төлбөрийн хуваарийг зөрчсөн тохиолдолд банк гэрээг хугацаанаас өмнө нэг талын санаачилгаар цуцалж болно. - Гэрээнд заасан хэмжээгээр зээлийн хүүг тооцож нэхэмжилсэн шаардлага хууль зөрчөөгүй. - Хариуцагч хүүгийн хэмжээг багасгахыг хүссэн тайлбар, татгалзлаа баримтаар нотлоогүй тул гомдлыг хангах үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болсон гэрээг шүүхийн шийдвэрээр цуцалсан нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн алдаа байсан ч энэ нь шийдвэрийг хүчингүй болгох ноцтой зөрчилд хамаарахгүй. - Иргэний хуулийн 225.1, 205.1-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй тул шүүхээс гэрээг цуцлах тухай заалтыг шийдвэрээс хасч, найруулгын өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлага. Хариуцагч нь зээл төлөөгүй, нэмэгдүүлсэн хүүг эсэргүүцэж, гэрээний хугацаа дууссан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс зээлийн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг борлуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шийдвэрийг хүчингүй болгуулах, өөрийн эд хөрөнгөнд халдсан гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэртэй санал нэг байгаагаа илэрхийлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхээс хуулийн зүйл заалтыг буруу хэрэглэж, тооцоололд алдаа гаргасныг тогтоож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ зөрчсөн, банк сануулга өгсөн боловч хангалтгүй байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлага хуульд нийцсэн. Зээлдэгч нь өөрөөс үл шалтгаалах нөхцөл байдал, цар тахлын улмаас хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөс чөлөөлөгдөхөөр заасан нь буруу. Итгэмжлэлээр барьцаа хөрөнгөө ахдаа шилжүүлсэн нь хуулийн дагуу байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардаж, барьцаа хөрөнгөөр баталгаажсан үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргав. Зээлдэгч нь зээл авч, төлбөр хийсэн хэдий ч хугацаа хэтрүүлэн төлөөгүйгээс үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний зээлийн төлбөрийг гаргуулж, үлдэх хэсэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг дутуу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарласан, тооцоололд алдаа гаргасан гэж гомдол гаргав. Зээлдэгчийн төлсөн дүнг буруу тооцсон, гэрээ цуцлах эрхтэй байсан зэрэг үндэслэлүүдийг хөндсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн, тооцоололд алдаа гаргасан нь шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй гэж үзэв. Зээлдэгч үүргээ зөрчсөн, банк гэрээг цуцлах эрхтэй байсан болох нь тогтоогдож, улмаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах асуудлыг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхгүй байсан тул зээлдэгчээс уг төлбөрүүдийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээлийг гаргуулж, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, төлбөрөөс хангагдаагүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах шаардлагаа хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй, гэрээг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргав. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн ч хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хэтрүүлэн тооцсон, шаардах эрхээ цаг тухайд нь эдлээгүй гэж маргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, зээлдэгчээс үндсэн зээл, хуульд заасан хэмжээнд хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн. Банк нь хугацаа хэтэрсэн зээл болон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй.