Тогтоол №6652·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: М.Г- нь "М Б" ХХК-ийн захирлаар ажиллаж байхдаа мансардны орон сууцны захиалгатай холбоотойгоор залилангийн хэрэгт холбогдож, 1095 хоног мөрдөгдөж, 200 хоног цагдан хоригдож, 10 жил 1 сарын хорих ял сонссон боловч, эцэст нь гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй гэж хэрэгсэхгүй болгогдсон.
- **Нэхэмжлэгч**: М.Г- нь хууль бусаар баривчлагдсан, яллагдагчаар татагдсан, хилс хэрэгт холбогдсон, гадагш явахгүй тухай баталгаа гаргасан болон цагдан хоригдсоны улмаас учирсан хохиролд 42.564.000 төгрөг нэхэмжилсэн. Үүнд: зорчих эрх хязгаарлагдсаны, мөрдөн байцаагдсаны, цагдан хоригдсоны, ял шийтгэгдсэний, нэр төр гутаагдсаны, эрүүл мэндэд учирсан хохирол болон хууль зүйн туслалцааны хөлс багтсан.
- **Хариуцагч**: Гуравдагч этгээдийн төлөөлөгч болон прокурор нь нэхэмжлэгчийн нэхэмжилж буй хохирлын хэмжээ, үндэслэлийг нотлох баримтгүй, сэтгэл санааны хохирлыг хуульд заагаагүй тохиолдолд нөхөн төлөх боломжгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-26, **Дугаар**: 101/ШШ2019/00619
- **Шийдвэр**: Монгол Улсын Засгийн Газрын нөөц сангаас 5.565.710 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 498.4, Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн 8.3.7.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-26, **Дугаар**: 758
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 5.565.710 төгрөгийг 10.565.710 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 230.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 001/ХЯ2019/00969
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 40.2, Иргэний хуулийн 230.2-т заасныг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 4 дүгээр сарын 26-ны өдрийн 758 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- М.Г- нь хууль бусаар яллагдагчаар татагдаж, эрүүгийн хэрэгт шалгагдаж, ял шийтгүүлсний улмаас учирсан гэм хорыг нөхөн төлүүлэх эрхтэй.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 45.1.1-д зааснаар иргэн хууль бус ажиллагаанаас учирсан эд хөрөнгийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эрүүл мэнд, сэтгэл санааны үр дагаварыг арилгуулах эрхтэй.
- Иргэний хуулийн 498.4-т зааснаар хууль бусаар яллагдагчаар татагдсан, ял шийтгүүлсэн этгээдийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээсэн тохиолдолд түүнд учирсан хохирлыг төр хариуцан арилгах үүрэгтэй.
- Хууль зүйн туслалцаа авахад төлсөн 2.000.000 төгрөгийн хөлсийг эд хөрөнгөд учирсан хохиролд хамааруулж, нэхэмжлэлийн энэ шаардлагыг хангах нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- М.Г-ийг цагдан хоригдсоны улмаас ажил, хөдөлмөр эрхлээгүйн олох байсан орлого болох 3.565.710 төгрөгийг нөхөн төлүүлэх нь үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 230.2-т зааснаар гагцхүү хуульд тусгайлан заасан тохиолдолд эдийн бус гэм хорыг мөнгөөр нөхөн төлөх бөгөөд мөрдөгч, прокурор, шүүгчийн хууль бус ажиллагаанаас учирсан сэтгэл санааны хохирлыг гаргуулах талаар хуульд тусгайлан заагаагүй тул энэ төрлийн хохирол гаргуулах боломжгүй.
- М.Г-ийн нэр төр, ажил хэргийн нэр хүнд гутаагдсаны хохиролд 5.000.000 төгрөг гаргуулах нь Иргэний хуулийн 498.4, 511.1-д заасныг зөрчихгүй.
- Нийт 10.565.710 төгрөгийг Монгол Улсын Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулж М.Г-т олгох нь зүйтэй.
- Нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэл бүхий.