Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн

Үйл явдал

Хууль бусаар яллагдагчаар татагдсаны улмаас учирсан сэтгэл санааны хохирол болон хууль зүйн туслалцааны зардлыг төрөөс нөхөн төлүүлэх эрх зүйн үндэслэл. Төрийн албан тушаалтан байсан хүсэлт гаргагчийг төсвийн хөрөнгө зарцуулсан гэх үндэслэлээр эрүүгийн хэрэгт холбогдуулж, олон жил шалгагдаж явсан тул сэтгэл санааны хохирол болон өмгөөлөгчид төлсөн зардлыг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хууль бус ажиллагааны улмаас сэтгэл санаа болон ажил хэргийн нэр хүнд зовсон тул сэтгэл санааны хохирол болон өмгөөллийн зардлыг төрөөс нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь иргэдийн гомдлын дагуу хууль ёсны дагуу эхэлсэн тул гэмт хэрэгт холбогдуулсан гэм хорыг төр хариуцахгүй, мөн нэхэмжлэлийн үндэслэл болох баримт цуглуулаагүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлөх хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн тул, өмгөөллийн зардлыг гаргуулах нь үндэслэлтэй боловч сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлөх шаардлага нь хэрэгсэх боломжгүй, учир нь нэхэмжлэгчийн шаардсан сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх тухай Иргэний хуульд тусгай зохицуулалт байхгүй ба мөн нэхэмжлэлийн үндэслэл болох баримт хавтаст хэрэгт бүрэн цуглуулагдаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль зүйн туслалцаа авахад өмгөөлөгчид төлсөн хөлсийг гаргуулах нь үндэслэлтэй тул өмгөөллийн зардлыг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэв (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.1, 45.2).
• Сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх тухай Иргэний хуульд тусгай зохицуулалт байхгүй тул хууль бусаар яллагдагчаар татагдсаны улмаас учирсан сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 498.4, 511).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд төрийн төлөөлөн оролцсон прокурорыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу хариуцагч эсвэл гуравдагч этгээд гэж үзэхгүй тул прокурорын байгууллагад төлбөрийг хариуцуулахгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 26, 29, 134.3).