Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад учирсан эдийн бус болон эдийн хохирлыг Засгийн газрын нөөц сангаас нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь эрүүгийн хэрэгт шалгагдаж, цагдан хоригдсоны улмаас сэтгэл санаа, эрүүл мэнд, ажил орлого, эд хөрөнгөөрөө хохирсон тул эдгээрийг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч тал нь хохирол нь эрүүгийн хэрэгтэй шууд холбоотой биш, мөн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг нөхөн төлөх журам байхгүй, бусад хохирлууд нь баримтгүй тул үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хууль бусаар шалгагдаж, цагдан хоригдсоны улмаас учирсан сэтгэл санааны хохирол, өмгөөлөгчийн хөлс, түрээсийн төлбөр, тоног төхөөрөмж болон прокурорын шахалтаар төлсөн мөнгийг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, мөн прокуророос иргэд хоорондын маргааныг иргэний журмаар шийдвэрлэхийг зөвлөсөн тул нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан. Шүүх нэхэмжлэгчийн прокуророос урьд нь төлсөн ойролцоогоор 20 сая төгрөгийн төлбөрийг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулах нь үндэслэлтэй гэж үзсэн учир, уг төлбөр нь мөрдөн байцаалтын шатанд хяналтын прокурорын хяналт дор явагдсан, хэлэлцэх ажиллагаа баримтжуулагдсан байсан тул мөрдөн байцаалтын байгууллагын гаргуулсан эд хөрөнгө гэж дүгнэв. Харин түрээсийн төлбөр, тоног төхөөрөмж, зээлийн төлбөр, сэтгэл санааны хохирол зэрэг нь хууль бусаар ял шийтгүүлсэн болон цагдан хоригдсоны улмаас шууд учирсан хохирол болох нь баримтаар тогтоогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Прокуророос иргэд хоорондын маргааныг иргэний журмаар шийдвэрлэхийг зөвлөсөн, мөн мөнгөн төлбөрийг хэлэлцэх ажиллагаа прокурорын хяналт дор явагдсан байсан тул уг төлбөрийг мөрдөн байцаалтын байгууллагын гаргуулсан эд хөрөнгө гэж үзнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.3).
• Түрээсийн төлбөр, тоног төхөөрөмж, зээлийн төлбөр зэрэг нь хууль бусаар ял шийтгүүлсэн болон цагдан хоригдсоны улмаас шууд учирсан хохирол болох нь баримтаар нотлогдоогүй тул нөхөн төлөх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 510, 511).
• Засгийн газрын нөөц сангаас хохирол нөхөн төлүүлэх нь тухайн байгууллагын гаргуулсан эд хөрөнгө, орлогод хамаарах тохиолдолд л боломжтой (Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хууль 11.1).