Тогтоол №21144

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч ХХК нь зээлдэгч нас барснаас хойш хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээс зээлийн үлдэгдлийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргав. Хариуцагч нь банкнаас зээл аваагүй, гэрээний үндэслэл тогтоогдохгүй, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч гэх үндэслэлгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хоёр шатны шүүх хамтран үүрэг гүйцэтгэгч, үүргийн гүйцэтгэл, цалин нь барьцааны зүйл эсэхэд хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, зээлдэгчдийн хамтын хүсэлтэд дүгнэлт хийгээгүй, зээлийн үлдэгдлийн талаарх баримтын үнэлгээ хангалтгүй гэж үзэн, шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний харилцаанд хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн эрх үүргийг тодорхойлох, барьцааны зүйл болох цалингийн орлогын талаарх ойлголт, зээлийн үлдэгдэл тооцох болон гэрээний нөхцөлүүдийн үнэн зөвийг тогтооход хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэснээс гадна баримт хангалтгүй дүгнэлт хийсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээг цуцлах, хариуцагчаас зээлийн үндсэн төлбөр болон хүү гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээл аваагүй, гэрээний зориулалтыг ойлгоогүй, гэрээг нас барснаар дуусгавар гэж үзэж, үүргийг хүлээхгүй хэмээн тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үндсэн төлбөрөөс тодорхой хэмжээний төгрөгийг гаргуулж, хүүгийн төлбөрийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч болон түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Үүнд: зээлдэгч нас барснаар үүрэг дуусгавар болдог, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нь гэрээний нөхцөлөлийг хариуцахгүй, даатгалын гэрээг банк ашиглаагүй зэрэг үндэслэлүүдийг дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх зээлдэгч нас барснаас үүрэг дуусгавар болдоггүй, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нь гэрээнд заасан эрх эдэлж, үүргийг бүрэн хүлээхээр байдаг, нэхэмжлэгчийг даатгалын гэрээг ашиглаагүй гэж буруутгах боломжгүй, хариуцагч өв хүлээн авсан эсэх нь хамааралгүй, мөн Иргэний хуулийн 242 дугаар зүйлийн 242.3-т заасны дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь алиныг ч шаардаж болох тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үндэслэлээр хариуцагчаас зээл болон хүү гаргуулахыг шаарджээ. Хариуцагч нь зээлээс ямар ч мөнгө аваагүй, зээлдэгч нь нас барсан тул үүрэг нь дуусгавар болсон гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь зээлээс ямар ч мөнгө аваагүй, зээлдэгч нас барснаар үүрэг дуусгавар болсон, анхан шатны шүүх банкны эрх ашгийг хамгаалсан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь өөрийн цалингаа барьцаалж зээл авсан бөгөөд хамтран зээлдэгч нь өөрийн орлого барьцаалаагүй, зээлийн гэрээний үүргийг хамааруулах хууль зүйн үндэслэлгүй. Зээлдэгч нас барсан тохиолдолд үүрэг нь дуусгавар болдог. Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч ХХК зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын хөлс шаардсан. Хариуцагч нь зээлдэгч нас барснаас хойш үүрэг дуусгавар болсон, хамтран зээлдэгч эрхээ эдэлж үүрэг хүлээгээгүй тул төлөх үүргээс чөлөөлөгдөх ёстой гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нийт 17,043,118.04 төгрөгийг гаргуулж, хамтран зээлдэгчийн гэрээний хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, зээлдэгч нас барснаар гэрээний үүрэг дуусгавар болсон, хамтран зээлдэгчийг эрхээ эдлүүлэлгүй үүрэг хүлээлгэсэн нь буруу гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нас барснаар цалин барьцаалсан зээлийн гэрээний үүрэг нь Иргэний хуулийн 240.1.2-т заасны дагуу салшгүй холбоотой байдлаас үүдэн дуусгавар болсон. Хамтран зээлдэгчийг зээлдэгчийн эрх эдэлж, үүрэг хүлээгээгүй, санхүүгийн чадварын баримт байхгүй нөхцөлд гэрээний бүх үүргийг хариуцуулах нь хууль бус.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "..." ХХК-ийн Бор-Өндөр тооцооны төв нь зээлийн гэрээний үүрэгт 15,103,238 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Анхан шат нэхэмжлэлийн хэсгийг хангасан боловч давж заалдах шат бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгожээ. - **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК-ийн Бор-Өндөр тооцооны төв. Зээлийн гэрээний үүргийг хамтран үүрэг гүйцэтгэгч Л.Н, Б.Т нар хариуцах үүрэгтэй гэж үзэв. - **Хариуцагч**: Б.Т, Л.Н. Б.Т нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй, Л.Н нь 1,866,479 төгрөг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-30, **Дугаар**: 157/ШШ2020/00145 - **Шийдвэр**: Л.Нээс 1,866,479 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: ИХШХШТХ-ийн 57.1, 56.1, УТТХ-ийн 7.1.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-09, **Дугаар**: 226/МА2020/00014 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Л.Н. - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгохыг хүсэв. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: ИХ-ийн 240.1.2, 451.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-18, **Дугаар**: 210/МА2022/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шат хуулийг буруу тайлбарлан, хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн үүргийг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатад буцаав. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шат Иргэний хуулийн 240.1.2-т заасан үүрэг гүйцэтгэгчийн хувийн байдалтай холбоотой гэж үзсэн нь буруу, учир нь хамтран үүрэг гүйцэтгэгч Л.Н, Б.Т нарын үүрэг хамааралгүй. - Иргэний хуулийн 242.1-д заасан хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн эрх үүргийг шүүх үнэлээгүй, зээл гэр бүлийн хэрэгцээнд ашиглагдсан. - Нэхэмжлэгч зээлийн тооцооллыг тодорхой гаргаагүй, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр давхардсан эсэх нь тодорхой бус тул ИХ-ийн 451.1, 453.1-ийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй. - Хяналтын шат хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул буцаах нь зүйтэй.