Тогтоол №20664

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч ХХК-ийн нэхэмжлэлийн дагуу иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай асуудлыг хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагч нараас нэхэмжлэлийн шаардлагад заасан нийт мөнгийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагч нараас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хэтэрхий нэг талын эрх ашгийг хангуулсан, хүүгийн хуримтлагдсан хэмжээг бууруулах хүсэлтэй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч тал хүүг зогсоож өгсөн боловч цаашид төлөлт хийгээгүй тул нэхэмжлэл үндэслэлтэй хэмээн үзэж, гомдлыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, хариуцагч нар гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй нь тогтоогдсон боловч Ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн үйл ажиллагааны хязгаарлалт, үр дагаврыг харгалзан үзэж, тодорхой хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хасч тооцон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт зохих өөрчлөлт оруулсан. Тухайлбал, Ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн хөл хорионы хугацаанд тооцогдсон хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэлийн шаардлагаас хасаж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг харьцангуй тооцож шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч болон батлан даагчаас зээлийн гэрээний үүрэг, бусад зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг цуцлагдсанд тооцуулах, зээлийн шимтгэлд төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үүрэг, хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлдэгчийг тодорхой хугацааны хүү төлөх үүргээс чөлөөлж, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулахаар болсон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал, Засгийн газрын тогтоол, Монголбанкны журмыг үндэслэн гэрээнд өөрчлөлт оруулж, зээлийн хүүг тодорхой хугацаанд тооцохгүй байх, зээлийн шимтгэл хууль ёсны үндэслэлгүй байсныг тогтоосон. Гэрээний талуудын эрх, үүргийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалттай уялдуулан тайлбарласан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу 165,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, тодорхой хэмжээний төлбөрийг төлөхийг зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 118,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн хүү болон алдангийг хэт өндөр тогтоосон, мөн цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзаагүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь хүү, алдангийн хэмжээ нь хууль, гэрээний дагуу тогтоогдсон, цар тахлын хуулийн зохицуулалт нь энэ хэрэгт хамааралгүй гэж хариу тайлбар хийсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлийн алдангийн хэмжээг бууруулсан. Ингэхдээ зээлдүүлэгчээс бага мөнгө шилжүүлсэн, зээлийн хүү өндөр, зээлдэгчээс их хэмжээний төлбөр хийсэн, цар тахлын нөхцөл байдал зэргийг харгалзан үзсэн. Зээлийн хүүг бууруулах тухай гомдлыг хангах боломжгүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Б нь Б.Бд 2019.05.18-ны өдөр 5,000,000 төгрөгийг сарын 3 хувийн хүүтэйгээр 4 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн боловч Б.Б нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл 3,550,000 төгрөг, 4 сарын хүү 600,000 төгрөг, нийт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Б нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй бөгөөд зээлийн хүүг Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02695 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулж, Д.Бд олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-04, **Дугаар**: 2233 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хүүг сар бүрээр бус нэг удаа 3 хувиар төлөхөөр заасан тул илүү гаргуулсан хүүг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 4,150,000 төгрөгийг 3,700,000 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээх. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэлээс 450,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-14, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүгийн хэмжээ илт их байгаа тул Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан бөгөөд уг гэрээ хүчин төгөлдөр. - Нэхэмжлэгч мөнгө шилжүүлэх гэрээний үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч мөнгийг буцаан төлөх үүргээ гүйцэтгээгүй нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүх үндсэн зээл 5,000,000 төгрөг, нэг удаагийн 3 хувийн хүү 150,000 төгрөг, нийт 5,150,000 төгрөг гаргуулсан нь зөв. - Хариуцагч 5,000,000 төгрөгийг 4 сарын хугацаанд ашиглаж, зээлийн хүүд 150,000 төгрөг төлөх нь "хүүгийн хэмжээ нь зээлдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд илт хохиролтойгоор тогтоогдсон" гэж үзэх Иргэний хуулийн 282.2-т заасан зохицуулалтад нийцэхгүй. - Хариуцагч анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэлд хариу тайлбар өгөөгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй, энэ талаар хүсэлт гаргаж, мэтгэлцээгүй тул хүүг багасгах хүсэлт гараагүй гэж үзсэн. - Зээлийн хүүг багасгах хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээний үүргийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулж, үүргийг хангаагүй тохиолдолд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал цар тахалтай холбоотой санхүүгийн хүндрэл, хэт өндөр хүү, алдангийн хэмжээг бууруулах боломж байсан хэдий ч анхан шатны шүүх үүнийг шалгаагүй, талуудыг эвлэрүүлэхэд анхаарал хандуулаагүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үндсэн нөхцөл, талуудын эрх үүрэг, зээл болон хүүгийн тооцоололтой холбоотой хуулийн заалтуудыг шүүх хэрэглэсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хүү, алдангийн хэмжээг багасгах буюу чөлөөлөх талаар зохицуулагдаагүй Иргэний хуулийн заалтыг нэмж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.