Тогтоол №25365

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийн хүү болон алдангийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үндэслэл, хүү, алдангийн хэмжээг эс зөвшөөрч, Ковид-19 нөхцөл байдлыг харгалзан хүү, алдангийг бууруулах хүсэлт гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу тооцсон хүү, алдангийн хэмжээг хуульд нийцүүлэн бууруулж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж өгөх шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь алдангийн хэмжээг хэт бууруулсан, хариуцагч нь гэрээний үндэслэл, хүү, алдангийн хэмжээг үгүйсгэсэн давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуульд нийцсэн, үндэслэл бүхий байсан гэж дүгнэн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдож, хариуцагчийн гэрээ байгуулаагүй, хүү, алданги тохиролцоогүй гэх үндэслэлүүд нотлогдоогүй. Шүүхээс хүү, алдангийн хэмжээг хуулийн дагуу тооцож, бууруулсан нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Б нь Б.Бд 2019.05.18-ны өдөр 5,000,000 төгрөгийг сарын 3 хувийн хүүтэйгээр 4 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн боловч Б.Б нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл 3,550,000 төгрөг, 4 сарын хүү 600,000 төгрөг, нийт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Б нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй бөгөөд зээлийн хүүг Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02695 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулж, Д.Бд олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-04, **Дугаар**: 2233 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хүүг сар бүрээр бус нэг удаа 3 хувиар төлөхөөр заасан тул илүү гаргуулсан хүүг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 4,150,000 төгрөгийг 3,700,000 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээх. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэлээс 450,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-14, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүгийн хэмжээ илт их байгаа тул Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан бөгөөд уг гэрээ хүчин төгөлдөр. - Нэхэмжлэгч мөнгө шилжүүлэх гэрээний үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч мөнгийг буцаан төлөх үүргээ гүйцэтгээгүй нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүх үндсэн зээл 5,000,000 төгрөг, нэг удаагийн 3 хувийн хүү 150,000 төгрөг, нийт 5,150,000 төгрөг гаргуулсан нь зөв. - Хариуцагч 5,000,000 төгрөгийг 4 сарын хугацаанд ашиглаж, зээлийн хүүд 150,000 төгрөг төлөх нь "хүүгийн хэмжээ нь зээлдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд илт хохиролтойгоор тогтоогдсон" гэж үзэх Иргэний хуулийн 282.2-т заасан зохицуулалтад нийцэхгүй. - Хариуцагч анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэлд хариу тайлбар өгөөгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй, энэ талаар хүсэлт гаргаж, мэтгэлцээгүй тул хүүг багасгах хүсэлт гараагүй гэж үзсэн. - Зээлийн хүүг багасгах хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний хүүг бууруулах, төлсөн хүүг зээлд тооцуулах, зээлийн үлдэгдэл болон алданги гаргуулах тухай иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Зээлийн хүүг бууруулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, зарим нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэн, гэрээний хүүг хэвээр тогтоож, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангах, зээлийн үлдэгдэл болон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж гомдол гаргав. Нэхэмжлэгч нь гэрээний хүүг бууруулах эрхтэй гэж тайлбарлав. ҮНДЭСЛЭЛ: Цар тахлын үед батлагдсан хуулийн заалтыг зээлийн хүүг бууруулах үндэслэл болгож болох бөгөөд энэ нь зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой нөхцөлд хэрэгжинэ. Гэрээнд заасан хүүгийн хэмжээ нь цар тахлын нөхцөл байдалтай харьцуулахад зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой гэж үзэж, хүүг бууруулсан. Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь цар тахлын улмаас батлагдсан хуулийн хэмжээнээс хэтэрсэн тул багасгасан. Зээлдэгч нь үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний алдаа гаргасныг залруулж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, зээлдэгчээс төлбөл зохих нийт дүнг тодорхойлсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчид 10,000,000 төгрөгийг 7 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн бөгөөд хугацаанд нь төлөгдөөгүй тул гэрээг шинэчилж, 6 хувийн хүүтэйгээр дахин зээлийн гэрээ байгуулсан. Хариуцагч зээлийн хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрч, үндсэн зээлээс хасалт хийхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Баньдсүрэн, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Дашдэлгэр, 6,900,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрөх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 102/ШШ2017/03454 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Дашдэлгэрээс 12,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Баньдсүрэнд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 2,400,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг тодорхойлсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-27, **Дугаар**: 210/МА2018/00551 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлээгүй байхад хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзэн хүү тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчдын хооронд байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын хувьд алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх залруулах боломжтой гэж үзсэн. - Талууд 2016 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 1 сарын хугацаатай, 7 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлэхээр тохиролцсон боловч уг гэрээг сунгасан, хүү тооцохоор тохиролцсон талаар бичгийн баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 2,100,000 төгрөг төлсөн болохыг талууд маргаагүй. Үүнийг зээлийн хүүд 700,000 төгрөг, үндсэн зээлээс 1,400,000 төгрөгийг хасч тооцож, зээлийн үлдэгдэл 8,600,000 төгрөг байсан гэж үзсэн. - 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр талууд дахин зээлийн гэрээ байгуулсан бөгөөд зээлийн үнийн дүнг 10,000,000 төгрөг гэж тусгасан боловч бодитойгоор зээлийн төлбөр 8,600,000 төгрөг байсан. - Зээлийн гэрээний нөхцөл болох 6 хувийн хүүг 6 сарын хугацаагаар тооцоход 3,096,000 төгрөг болсон. - Иймд хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 11,696,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэгчид 1,000,000 төгрөг төлснийг хасч, нийт 10,696,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - Энэ нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д заасантай нийцнэ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 12,750,000 төгрөг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч зээл авсан боловч төлөх хүү, алданги төлөхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 12,300,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлыг хүлээн авч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Зээлийн гэрээний хугацааг сунгасан нь хуульд нийцээгүй байсныг тогтоож, алдангийн хэмжээг бууруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний хугацаа дууссанаас хойш гэрээний хугацааг сунгасан нь хуульд нийцээгүй. Ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан. Хариуцагч төлсөн хүү, зээлийн хэмжээг буруу тооцсон нь тогтоогдсон. Дээрх үндэслэлээр хариуцагчаас 8,508,330 төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв.