Тогтоол №19627

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Н.Г-, Б.Т- нар нь "Т- Б-" ХХК-аас бизнесийн болон алтан кредит картны зээл авсан бөгөөд зээлийн төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "Т- Б-" ХХК, хариуцагч нараас 18,149,578.63 төгрөгийн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр, 16,000 төгрөгийн нотариатын зардал, нийт 18,165,578.63 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: Н.Г-, Б.Т- нар, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хүүг хэтэрхий өндөр бодсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-21, **Дугаар**: 67 - **Шийдвэр**: Н.Г-ээс 7,448,688.65 төгрөг, Н.Г-, Б.Т- нараас 10,716,889.98 төгрөг гаргуулж, "Т- Б-" ХХК-д олгох. Барьцааны хөрөнгүүдээр (газар, зарим хөдлөх эд хөрөнгө) үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 219.1, 451.1, 453.1, 153.1, 175.1, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 66.1-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг хариуцагч нар зөрчсөн тул төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-02-18, **Дугаар**: 135/2020/01246/и - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Н.Г- - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүгийн хэмжээ үндсэн зээлийн 50%-иас хэтэрсэн, нэмэгдүүлсэн хүүг хүлээн зөвшөөрөхгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий этгээдээс зээл олгох гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нар зээлийн эргэн төлөлтийг 2019 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдрөөс хойш хийгээгүй бөгөөд гэрээний үүргээ зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүргийг биелүүлэхийг шаардах эрхтэй бөгөөд хариуцагч нь хууль, гэрээнд заасан үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй. - Хариуцагч Н.Г-, Б.Т- нар зээлийн хүү хэтэрхий өндөр тооцогдсон гэх тайлбарын үндэслэл тодорхойгүй, нотлох баримт гаргаж өгөөгүй. - Анхан шатны шүүх барьцааны үл хөдлөх болон хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 159.1, 174.1, 175.1-д заасныг зөрчөөгүй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй бөгөөд хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрч, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг цар тахлын улмаас үүссэн хүнд нөхцөл байдал, гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй зэргээс шалтгаалан төлөх боломжгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл болон зээлийн хүү гаргуулж, нэмэгдүүлсэн хүүгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн хүүг үндэслэлгүй нэхэмжилсэн, барьцааны хөрөнгийн өмчлөгчийг гуравдагч этгээдээр оролцуулаагүй нь хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэнийг тогтоож, зээлдэгч нь гэрээний хугацаа хэтрүүлэн төлбөр хийгээгүй, зээлдүүлэгч нь үүргээ биелүүлэхийг шаардсан боловч хангагдаагүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага хуульд нийцсэн гэж үзсэн. Цар тахалтай холбоотой зээлийн хүүг багасгах, чөлөөлөх зохицуулалт байхгүй, харин зээлийн хугацаа сунгах, үлдэгдэл хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх зохицуулалт байсан. Барьцааны хөрөнгийн өмчлөгч нь зээлдэгчид хөрөнгөө барьцаалах, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхийг итгэмжлэлээр олгосон тул түүнийг гуравдагч этгээдээр оролцуулах шаардлагагүй гэж дүгнэв. Анхан шатны шүүх нь хуульд заасан журмыг баримталж, талуудын эрхийг хангасан тул шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний хүүг бууруулах, төлсөн хүүг зээлд тооцуулах, зээлийн үлдэгдэл болон алданги гаргуулах тухай иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Зээлийн хүүг бууруулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, зарим нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэн, гэрээний хүүг хэвээр тогтоож, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангах, зээлийн үлдэгдэл болон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж гомдол гаргав. Нэхэмжлэгч нь гэрээний хүүг бууруулах эрхтэй гэж тайлбарлав. ҮНДЭСЛЭЛ: Цар тахлын үед батлагдсан хуулийн заалтыг зээлийн хүүг бууруулах үндэслэл болгож болох бөгөөд энэ нь зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой нөхцөлд хэрэгжинэ. Гэрээнд заасан хүүгийн хэмжээ нь цар тахлын нөхцөл байдалтай харьцуулахад зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой гэж үзэж, хүүг бууруулсан. Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь цар тахлын улмаас батлагдсан хуулийн хэмжээнээс хэтэрсэн тул багасгасан. Зээлдэгч нь үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний алдаа гаргасныг залруулж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, зээлдэгчээс төлбөл зохих нийт дүнг тодорхойлсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төгрөг гаргуулах, гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргээ биелүүлэхэд нөлөөлсөн цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан зээлийн хүүгийн тодорхой хэсгийг хасуулах, улмаар гомдлоо хангаж өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд зээл, хүүгээ төлөөгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйлүүд, гэрээний нөхцөлөөр тогтоогдсон. Ковид-19 цар тахлын улмаас сувилалын үйл ажиллагаа зогссон нь зээлдэгч талыг Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу гэрээ байгуулах үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор санал, шаардлага гаргах эрх олгохгүй. Зээлдэгч нь зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээ зөрчсөн тул зээлдүүлэгч үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх хэргийг хуулийн дагуу шийдвэрлэж, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлдэгчийн үүргээ биелүүлээгүй нөхцөл байдлыг зөв тогтоож, холбогдох хуулийг зөв хэрэглэсэн. Зээлийн барьцаа болгон тогтоогдсон үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийг хангасан нь Иргэний хуулийн 174, 175 дугаар зүйлд нийцсэн. Хариуцагч нарын давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд нь хууль зүйн хувьд болон хэргийн баримтаар нотлогдоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “ХБ” ХХК-ийн нэхэмжлэлээр зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулан төлүүлэх иргэний хэрэг; давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээх шийдвэр гаргав. - **Нэхэмжлэгч**: “ХБ” ХХК, зээлээ төлөөгүй үндэслэлээр үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах хүсэлтэй. - **Хариуцагч**: Д.У, зээлдүүлэгчийн өр төлөлтийг хассангүй гэж үзэв; зарим хэсгээр нэхэмжлэлтээс татгалзсан эсвэл хүүгийн хэмжээг зөрүүтэй тооцсон асуудлаар маргалдсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: - - **Дугаар**: 210/МА2018/00534 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн төгсгөлийн дүнг бүхэлд нь хангаж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив; анхан шатны шийдвэр хэвээр үлдэв. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн бөгөөд Иргэний хууль 40.2, 458.1, 175.1 зэрэг заалт, Банк эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 24.3, 25.2 зэрэг заалтуудын дагуу үнэлэгдэн шийдвэрлэгдсэн гэж үзлээ. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: - - **Дугаар**: 210/МА2018/00534 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч ХБ ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн нэхэмжлэлийн хэмжээ, хугацаа хэтрүүлсэн хугацааны хүү ба шимтгэл зэрэг талаар маргалдсан. - **Шийдвэр**: давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив; анхан шатны шүүхийн шийдвэр хэвээр үлдэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн гэж дүгнэв. - Иргэний хууль: 40.2; 458.1; 175.1 - Банк эрх бүхий этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль: 24.3; 25.2 - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль: 40.2; 56.1; 60.1 - Иргэний хууль 200.1; 201.1 (стандарт нөхцөл тайлбар) тухай зарчмаар зээлийн гэрээний үүргийн илэрхийлэл болон тайлбарлах зарчмуудыг хэрэглэв - Нотлох баримтыг үнэлж, хуульд зааснаар дүгнэсэн шийдвэр хүчинтэй гэж үзлээ