Тогтоол №10268·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.З, Ц.Ц нар "ШӨТ" ХХК-тай орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, алданги, хохирол нэхэмжилж, мөн А.Б-г орон сууцнаас албадан чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилсэн. Хариуцагч "ШӨТ" ХХК нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, урьдчилгаанд өгсөн 27,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.З, Ц.Ц нар орон сууцыг А.Б-гийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, "ШӨТ" ХХК-тай байгуулсан гэрээг цуцалж, 28,654,192 төгрөгийн алданги, 10,400,000 төгрөгийн хохирол гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "ШӨТ" ХХК 2020.05.09-ний өдрийн худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулж, урьдчилгаанд өгсөн 27,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулах. А.Б орон сууцыг хууль ёсоор эзэмшиж байгаа гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-10, **Дугаар**: 183/ШШ2023/00100
- **Шийдвэр**: А.Б-г орон сууцнаас чөлөөлж, "ШӨТ" ХХК-тай байгуулсан гэрээг цуцалж, 28,654,192 төгрөгийн алданги, 10,050,000 төгрөгийн хохирол нийт 38,704,192 төгрөгийг "ШӨТ" ХХК-аас гаргуулж, нэхэмжлэгч нарт олгосон. "ШӨТ" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, 27,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгч нараас гаргуулж "ШӨТ" ХХК-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.2, 243.1, 205.1, 219.1, 227.1, 232.4, 232.5.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-03-20, **Дугаар**: 210/МА2023/00602
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "ШӨТ" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус байна.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, "ШӨТ" ХХК-аас 10,050,000 төгрөгийн хохирол гаргуулж, алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, нэхэмжлэгч нараас 27,000,000 төгрөгийг гаргуулж "ШӨТ" ХХК-д буцаан олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.5, 56.6, 109.1, 110.1, 145.2, 245.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-25, **Дугаар**: 001ШХТ2023/000588 (Нийт шүүгчдийн хуралдаан), 210/МА2023/00602 (Магадлалын дугаар)
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "ШӨТ" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх Ц.Ц, "ШӨТ" ХХК нарын хооронд байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. Худалдах-худалдан авах гэрээ нь үүргийн хэлцэл тул нотариатаар гэрчлүүлэх, улсын бүртгэлд бүртгүүлэх хэлбэрийн шаардлага тавигддаггүй.
- Давж заалдах шатны шүүх гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн нь Иргэний хуулийн 245.2-т заасан зохицуулалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. Уг заалт нь үүргийн хэлцлээс улбаатай өмчийн шилжүүлэг хийх үед гарах зардлыг талууд хэрхэн хуваарилах тухай диспозитив зохицуулалт юм.
- Өмчлөгч Д.З нь Ц.Ц-тэй гэр бүлийн хүмүүс бөгөөд Ц.Ц-ийн байгуулсан гэрээг дэмжиж зөвшөөрсөн тул өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй гэрээ байгуулсан гэх хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй.
- Худалдан авагч "ШӨТ" ХХК төлбөрөө бүрэн төлөөгүй тул худалдагч Ц.Ц гэрээнээс татгалзах эрхтэй. Гэрээнээс татгалзсаны үр дүнд гэрээ байгуулагдаагүй байх үеийн нөхцөл байдлыг буцаан сэргээх тул алданги шаардах боломжгүй.
- Нэхэмжлэгч нарын 10,050,000 төгрөгийн хохирол нь Ц.Ц-ийн дансны хуулгаар тогтоогдсон байр хөлсөлж амьдарсны хөлс бөгөөд Иргэний хуулийн 227.3-т нийцнэ. Хохирлыг буруутай этгээдээс гаргуулах үндэслэл нь Иргэний хуулийн 227.1 юм.
- Нэхэмжлэгч Д.З-ийн өмчлөлийн орон сууцыг А.Б-гийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангасан нь зөв. А.Б-гийн эзэмшлийг хууль ёсны гэж үзэх баримт байхгүй, Д.З-ийн өмчлөл гэрчилгээгээр тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 106.2-ыг удирдлага болгосон нь буруу, учир нь А.Б эзэмшихээс бусад эрхийг зөрчөөгүй.
- Иргэний хуулийн 205.1, 227.1-д заасныг баримтлан "ШӨТ" ХХК-аас 10,050,000 төгрөгийг гаргуулж Д.З, Ц.Ц нарт олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 29,004,192 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, Д.З, Ц.Ц нараас 27,000,000 төгрөгийг гаргуулан "ШӨТ" ХХК-д олгох, 2020.05.09-ний өдрийн худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох тухай сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.
ХуульTech