Тогтоол №20335

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээг цуцалж, төлөөгүй зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэгч байгууллага хариуцагч иргэнийг шүүхэд нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, хангагдаагүй нэхэмжлэлийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль болон бодит байдалд нийцэхгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн гэрээг цуцлах, зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг шаардах эрхтэй. Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал нь зээлдэгчийг зээлийн хүүг бууруулах эрхэд хамаарахгүй бөгөөд зээлдэгчийн төлбөрөөс хэсэгчлэн хэрэгсэхгүй болгосон нь эрх зүйн үндэслэлгүй. Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр тул нэхэмжлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төгрөг гаргуулах, гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргээ биелүүлэхэд нөлөөлсөн цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан зээлийн хүүгийн тодорхой хэсгийг хасуулах, улмаар гомдлоо хангаж өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд зээл, хүүгээ төлөөгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйлүүд, гэрээний нөхцөлөөр тогтоогдсон. Ковид-19 цар тахлын улмаас сувилалын үйл ажиллагаа зогссон нь зээлдэгч талыг Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу гэрээ байгуулах үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор санал, шаардлага гаргах эрх олгохгүй. Зээлдэгч нь зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээ зөрчсөн тул зээлдүүлэгч үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх хэргийг хуулийн дагуу шийдвэрлэж, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлдэгчийн үүргээ биелүүлээгүй нөхцөл байдлыг зөв тогтоож, холбогдох хуулийг зөв хэрэглэсэн. Зээлийн барьцаа болгон тогтоогдсон үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийг хангасан нь Иргэний хуулийн 174, 175 дугаар зүйлд нийцсэн. Хариуцагч нарын давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд нь хууль зүйн хувьд болон хэргийн баримтаар нотлогдоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар нь гэрээний нөхцөл, зээлийн тооцоолол, эрх зүйн үндэслэлгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нэг талыг баримталсан, хуралдаанд оролцох эрхийг нь хязгаарласан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэлтэй гэж үзэн хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хүсэл зоригоо илэрхийлж, зээлийн гэрээ байгуулсан нь хуулийн этгээдийн гэрээ байгуулах эрх хязгаарлаагүй. Зээлдэгч нь гэрээний дагуу хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. Ковид-19 цар тахлын нөлөөллийг харгалзсан ч энэ нь зээлдэгчийг хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлагыг хангасан. Шүүх хуралдаан нь хариуцагч талын хүсэлтээр хойшлогдож байсан ба тэдний эрх зөрчигдөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч болон батлан даагчаас зээлийн гэрээний үүрэг, бусад зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг цуцлагдсанд тооцуулах, зээлийн шимтгэлд төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн үүрэг, хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлдэгчийг тодорхой хугацааны хүү төлөх үүргээс чөлөөлж, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулахаар болсон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал, Засгийн газрын тогтоол, Монголбанкны журмыг үндэслэн гэрээнд өөрчлөлт оруулж, зээлийн хүүг тодорхой хугацаанд тооцохгүй байх, зээлийн шимтгэл хууль ёсны үндэслэлгүй байсныг тогтоосон. Гэрээний талуудын эрх, үүргийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалттай уялдуулан тайлбарласан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн газар нь ".." ХХК-д холбогдуулан зээлийн гэрээг цуцлах, төлөгдөөгүй зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, төлөгдөөгүй тохиолдолд барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 792,183,088 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч газар олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шийдвэр биелэгдээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгаж, зарим хамтран хариуцагчдаас гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагаас татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй, хөшүүргийн төлбөр тогтоохдоо буруу хийсэн, Ковид-19 цар тахлын нөлөөг харгалзаагүй, шүүх хуралдаанд оролцох эрхийг хязгаарласан хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь хуульд нийцсэн, хүчин төгөлдөр байсан. Хариуцагч зээлийн гэрээнд заасан үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй нь нотлогдсон. Талууд зээлийн гэрээнд нэмэгдүүлсэн хүү тооцохоор тохиролцсон байхад нэхэмжлэгч нь хөшүүргийн төлбөр гэж нэхэмжилсэн нь хууль болон гэрээнд нийцээгүй тул анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв байсан. Ковид-19 цар тахлын нөлөөлөл, улмаар компани алдагдалд орсон гэх үндэслэлүүдийг хариуцагч нотлож чадаагүй. Талуудын шүүхийн өмнө эрх тэгш байх зарчим хангагдсан. Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг цуцлах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг дүгнээгүй нь үндэслэлтэй байсан.