Тогтоол №7885·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Б-ын аав Г.Д нь 1933 онд улс төрийн хилс хэрэгт 10 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж, 1962 онд цагаатгагдсан. Б.Б нь Г.Д-ийн хүү болох бөгөөд Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн дагуу 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговор нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Б нь Г.Д-ийн эх О.Д-д 5 сартай байхад нь үрчлэгдэж, Г.Д-ийн нэрээр овоглож байсан тул уг хуулийн 10.1.3-т заасан "хэлмэгдэгчийг амьд байхад нь...үрчлэн авсан... хүүхэд" гэдэгт хамаарна гэж үзэн нөхөх олговор шаардсан.
- **Хариуцагч**: Б.Б нь Г.Д ял шийтгүүлснээс хойш үрчлэгдсэн, Г.Д-ийн төрсөн хүүхэд биш тул нөхөх олговор олгох үндэслэлгүй гэж прокурор тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-09, **Дугаар**: 156/ШШ2019/00702
- **Шийдвэр**: Б.Б-ын нөхөх олговор 40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 10.1.3, 13.2.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-15, **Дугаар**: 226/МА2020/00001
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Хүсэлт гаргагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.9, Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 16.5.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-04, **Дугаар**: 226/МА2020/00001
- **Гомдлол гаргагч**: Хүсэлт гаргагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хэлмэгдэгч Г.Д-ийг Б.Б-ыг үрчилж авах үеэр нас барсан гэж үзэх боломжгүй, хуулийн 13.2.2-т заасныг хэлмэгдэгч өөрөө амьд байхдаа үрчилж авсан гэж ойлгохгүй, харин түүний гэр бүлийн хүн хэлмэгдэгчийн нэр дээр үрчлэн авч өсгөсөн нь хамаарна гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хүсэлт гаргагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хэлмэгдэгч Г.Д нь 10 жилийн хорих ял эдэлж, хэзээ суллагдсан, нутаг орондоо эргэж ирсэн, Б.Б-тай амьдарсан эсэх нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.
- Г.Д-ийг 10 жилийн хорих ял шийтгүүлсний дараа түүний эмэг эх О.Д нь Б.Б-ыг Г.Д-ийн нэр дээр үрчилж авсан үйл баримт тогтоогдсон.
- Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2 дахь заалт дахь "...хэлмэгдэгчийн...үрчилж авсан хүүхэд..." гэдгийг хэлмэгдэгч өөрөө амьд байхдаа үрчилж авсан хүүхэд гэж тайлбарлах нь хуулийн зорилго болон бусад зүйл, заалттай зөрчилдөхгүй.
- Хуулийн зорилго нь хэлмэгдэгч болон түүний гэр бүлийн гишүүдэд учирсан хохирлыг арилгахад орших бөгөөд хэлмэгдэгч өөрөө, түүний эхнэр/нөхөр, төрсөн болон түүнтэй адил үрчилж авсан хүүхдэд нь бусад гэр бүлийн гишүүдээс илүү хэмжээний нөхөх олговрыг олгохоор зохицуулсан.
- Хэрэгт авагдсан баримтаар Б.Б-ыг хэлмэгдэгч Г.Д нь үрчилж авсан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй тул Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т заасан нөхөх олговрыг шаардах эрхгүй.
- Б.Б нь өмнө нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.1-ийн дагуу гэр бүлийн гишүүний хувиар нөхөх олговор авсныг энэхүү шийдвэр үгүйсгэхгүй.
ХуульTech