Тогтоол №8820·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.Мандах Могул скай ХХК-тай 2013 онд орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, үнийг бүрэн төлөн, орон сууцаа эзэмшиж эхэлсэн боловч өмчлөлийн гэрчилгээг шилжүүлж аваагүй байхад, Могул скай ХХК нь тус орон сууцыг зээлийн барьцаанд тавьж, улмаар М.Эрдэнэтөмөрт шилжүүлсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Мандах нь Баянзүрх дүүрэг, 48-р байр, 03 тоот орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, Могул скай ХХК болон М.Эрдэнэтөмөр нарын хооронд 2015.09.03-ны өдөр байгуулсан Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох.
- **Хариуцагч**: Могул скай ХХК нь нэхэмжлэлийг зөвшөөрч, зээлээ төлсөн тул орон сууцны өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхгүй байгаа гэж тайлбарласан. М.Эрдэнэтөмөр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-23, **Дугаар**: 101/ШШ2020/00021
- **Шийдвэр**: Үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1, 243.1, 106.1. Могул скай ХХК нь орон сууцны өмчлөгч биш байсан тул Ц.Мандахыг өмчлөгчөөр тогтоох үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-09, **Дугаар**: 553
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Ц.Мандах
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, Ц.Мандахыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, Могул скай ХХК-ийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх, гэрчилгээ авахад шаардлагатай баримт бичгийг гаргаж өгөхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 101.1, 243.1. Нэхэмжлэгч орон сууцны үнийг бүрэн төлж, эзэмшилдээ шилжүүлэн авсан, өмчлөгч биш болохыг мэдэх боломжгүй байсан тул шударгаар олж авсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 00515/210/МА2025
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч М.Эрдэнэтөмөр
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд найруулгын өөрчлөлт оруулж, М.Эрдэнэтөмөрийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Ц.Мандах нь Могул скай ХХК-тай ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу үүссэн өр төлбөрийг орон сууцны урьдчилгаанд суутгаж, үлдэгдэл төлбөрийг бүрэн төлсөн.
- Ц.Мандах нь орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, түлхүүрийг гардан авч, 2013 оноос хойш орон сууцыг эзэмшиж байгаа нь тогтоогдсон.
- Могул скай ХХК нь Ж.Ононгоос бартераар авсан орон сууцыг Ц.Мандахад худалдсан боловч өмчлөх эрхийг шилжүүлэлгүй, Чингис хаан холдинг ББСБ-аас авсан зээлийн үүргийн барьцаанд тавьж, улмаар М.Эрдэнэтөмөрт шилжүүлсэн.
- Могул скай ХХК нь орон сууцыг Ц.Мандахын өмч болохыг зөвшөөрч, зээлийг төлж барагдуулсан боловч өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлээгүй.
- М.Эрдэнэтөмөр болон Могул скай ХХК-ийн хооронд байгуулагдсан 2015.09.03-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ нь бодитойгоор байгуулагдаагүй, учир нь үл хөдлөх хөрөнгийг шилжүүлээгүй, үнийг төлөөгүй, хөрөнгөө хүлээн аваагүй.
- М.Эрдэнэтөмөр нь маргаж буй орон сууцны хууль ёсны өмчлөгч болоогүй тул түүний нэр дээр өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ олгогдсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- М.Эрдэнэтөмөр нь хууль ёсны эзэмшигч Ц.Мандахаас орон сууцыг шаардах эрхгүй.
- Өмчлөгч нь маргаан бүхий орон сууцыг хэд хэдэн этгээдэд худалдсан нөхцөлд уг эд хөрөнгийг түрүүлж гэрээ байгуулсан Ц.Мандах эзэмшилдээ шилжүүлж авах давуу эрхтэй.
- Иргэний хуулийн 101.1, 243.1, 106.1, 250.1-д заасан зохицуулалтууд хэрэглэгдсэн.
- Ц.Мандахыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, Баянзүрх дүүргийн улсын бүртгэлийн хэлтэст бүртгэхийг даалгасан.