Тогтоол №1437·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Даатгуулагч С.Сугар-Эрдэнэ БНСУ-д ажиллаж байхдаа авто осолд орж нас барсан. Түүний өв залгамжлагч нар "Соёмбо даатгал" ХХК-тай байгуулсан гэнэтийн ослын даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр шаардсан боловч даатгагч "хохирлыг буруутай этгээд нөхөн төлсөн" гэх үндэслэлээр татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Батцэцэг, Т.Цэдэвсүрэн, Ч.Сайнбилэг. Даатгалын нөхөн төлбөрт 18,000,000 төгрөг гаргуулах. Буруутай этгээдээс авсан төлбөр нь даатгалын нөхөн төлбөрт нөлөөлөхгүй гэж тохиролцсон.
- **Хариуцагч**: "Соёмбо даатгал" ХХК. Даатгуулагч хохирлоо буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлсэн тул Даатгалын тухай хуулийн 8.5.4 болон хамтын ажиллагааны гэрээний 7.1.18-д зааснаар нөхөн төлбөр олгохгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-01-15, **Дугаар**: 101/ШШ2016/00638
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 443.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.5.4. Даатгуулагч гарсан хохирлыг буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлсэн тохиолдолд даатгагч нөхөн төлбөр олгохоос татгалзах эрхтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2016-04-13, **Дугаар**: 704
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Буруутай этгээдээс авсан төлбөр нь даатгалын нөхөн төлбөрт нөлөөлөхгүй гэж харилцан тохиролцсон байхад шүүх хэргийг буруу дүгнэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 18,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч нарт олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 443.1. Даатгалын тохиолдол бий болсон нь тогтоогдсон, буруутай этгээдээс авсан төлбөр нь амь насны нөхөн төлбөрт орсон гэж дүгнэх боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-06-07, **Дугаар**: 001/ХТ2016/00645
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Даатгуулагч буруутай этгээдээс 36 сая гаруй воны хохирол авсан тул даатгалын нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгч бүрт олгох мөнгөн дүнг нарийвчлан зааж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 443.1-т зааснаар талуудын хооронд гэм хорын даатгалын гэрээ байгуулагдсан, даатгалын зүйл нь иргэний амь нас, эрүүл мэнд байна.
- Даатгуулагч нас барснаар даатгалын тохиолдол бий болсон бөгөөд хариуцагч үүнийг үгүйсгээгүй.
- Буруутай этгээдийн төлөөлөгч болон нэхэмжлэгч нарын хооронд байгуулсан тохиролцооны бичигт "энэхүү мөнгө нь даатгалын компаниас авах мөнгөнд ямар нэг нөлөө үзүүлэхгүй" гэж тусгайлан заасан байна.
- Эмчилгээ болон оршуулгын зардлыг бусад этгээдээс авсныг учирсан хохирлыг (амь насны нөхөн төлбөрийг) бүрэн нөхөн төлсөн гэж үзэхгүй.
- Даатгалын гэрээний 5.9-д зааснаар даатгагч нөхөн төлбөрийг олгосны дараа даатгуулагч буруутай этгээдээс хохирол авсан нь тогтоогдвол буцаан шаардах эрхтэй болохоос нөхөн төлбөр олгохоос шууд татгалзах үндэслэл болохгүй.
- Даатгалын тухай хуулийн 8.3-т заасныг баримтлан өв залгамжлагч нарт ногдох хувийг тодорхойлж, Л.Батцэцэгт 12,000,000 төгрөг, Т.Цэдэвсүрэн, Ч.Сайнбилэг нарт тус бүр 3,000,000 төгрөг олгохоор шийдвэрлэв.