Тогтоол №8604·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Капитрон банкны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар нь Балбал тас ХХК-д 2017.11.09-ний өдөр 80,000,000 төгрөгийн зээл олгосон боловч зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Капитрон банкны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар нь Балбал тас ХХК болон Т.Арманаас нийт 60,949,118.17 төгрөгийг гаргуулах, мөн үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Балбал тас ХХК, Т.Арман нар нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, хүүгээс хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон нь үндэслэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхой бус, барьцааны хөрөнгийг албадан борлуулах нь хууль бус гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-13, **Дугаар**: 130/ШШ2019/00676
- **Шийдвэр**: Балбал тас ХХК болон Т.Арманаас нийт 60,949,118.17 төгрөгийг гаргуулж, Капитрон банкны Баян-Өлгий аймаг дахь салбарт олгож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 175.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-16, **Дугаар**: 212/МА2020/00001
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60.1, 56.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-11-03, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Балбал тас ХХК-ийн төлөөлөгч С.Бауыржан, хариуцагч Т.Арман
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхой бус, хүүгээс хүү тооцсон нь үндэслэлгүй, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д нийцсэн зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн. Зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд нь хуулийн шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна.
- Зээлдэгч Балбал тас ХХК, Т.Арман нар нь гэрээний хугацаанд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн тодорхой хэсгийг төлсөн боловч үлдэгдэл төлбөр нь Балбал тас ХХК-ийн өр төлбөрийн тооцооллоор нотлогдсон тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлтэй.
- Зээлийн гэрээний 2.1.5, 3.1.4-т нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр тохиролцсон нь гэрээний нөхцөл болно.
- Үүрэг гүйцэтгэгч барьцаагаар хангагдсан үүргийг гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаалагч барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй бөгөөд энэ нь Иргэний хуулийн 153.1-д нийцнэ. Нэхэмжлэгч нь зээлийн төлбөр эсхүл барьцаагаар хангуулах шаардлагын аль нэгийг гаргах эрхтэй гэх хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, Иргэний хуулийн 451, 452, 453, 175 дугаар зүйлүүдийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Нэхэмжлэлийн шаардлага болон үндэслэл нь тодорхой бөгөөд банк зээлдэгчээс гэрээгээр хүлээсэн үүргийн гүйцэтгэлийг шаардсан нь хууль зөрчөөгүй. Барьцааны зүйлийг худалдах, бусад хэлбэрээр борлуулах замаар шаардлагыг хангах нь Иргэний хуулийн 158, 159, 175 дугаар зүйлд заасан зохицуулалттай.
- Хариуцагчийн нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй, хүү тооцсон нь үндэслэлгүй, барьцааны хөрөнгийг албадан борлуулах нь хууль бус гэх гомдлыг хангах үндэслэлгүй.