Тогтоол №10581·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ипотекийн зээлдэгч Б.А нь зүрхний шигдээс өвчний улмаас нас барсан тул түүний өвлөгч Ш.Ш нь зээлийн үлдэгдэл төлбөр болох 40,000,000 төгрөгийг даатгалын нөхөн төлбөрөөр гаргуулахаар нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ш.Ш. Даатгалын тохиолдол бий болсон, даатгагч гэрээний нөхцөлийг тайлбарлаж танилцуулаагүй, эрсдэл сонгох боломж олгоогүй тул нөхөн төлбөрийг олгох ёстой.
- **Хариуцагч**: "МД" ХК. Даатгалын гэрээгээр зөвхөн гэнэтийн ослын эрсдэлийг даатгасан бөгөөд гэрээний 7.3.1-д аливаа өвчний улмаас нас барах нь нөхөн төлбөр олгохгүй нөхцөлд хамаарна.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-01, **Дугаар**: 181/ШШ2024/00838
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 40,000,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэв.
- **Үндэслэл**: Даатгалын тухай хуулийн 9.1.5, 9.1.6-д зааснаар даатгагч гэрээний нөхцөлийг танилцуулах, мэдүүлгийн маягтыг баталгаажуулах үүргээ биелүүлээгүй тул нөхөн төлбөр төлөх үүрэгтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-26, **Дугаар**: 210/МА2024/00886
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өвчний улмаас нас барсан нь гэрээнд заасан даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй, шүүх гэрээний заалтыг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 200.1-д заасан стандарт нөхцөл бүхий гэрээг тайлбарлах, эрсдэлийн ялгааг ойлгомжтой тусгах үүргээ даатгагч биелүүлээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-28, **Дугаар**: [Тодорхойгүй]
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Даатгалын гэрээнд эрсдэлийн төрөл, нөхөн төлбөр олгохгүй нөхцөлийг тодорхой заасан байхад шүүхүүд гэрээг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгов.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний 7.3.1-д "Аливаа ердийн болон архаг өвчний улмаас нас барсан" тохиолдолд нөхөн төлбөр олгохгүй байхаар тодорхой, хоёрдмол утгагүй заасан байна.
- Даатгалын гэрээгээр зөвхөн үйлдвэрлэлийн, ахуйн, зам тээврийн осол, байгалийн үзэгдэл болон гуравдагч этгээдийн үйлдлээс үүдсэн "осол"-ыг даатгахаар тохиролцсон.
- Даатгуулагч Б.А нь зүрхний цочмог шигдээс буюу өвчний улмаас нас барсан нь тогтоогдсон тул энэ нь гэрээнд заасан даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй.
- Доод шатны шүүхүүд даатгалын гэрээнд нөхөн төлбөр олгохгүй нөхцөлийг тодорхой тусгасан үйл баримтыг анхааралгүй, Иргэний хуулийн 431.1-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэжээ.
- Даатгагч журам зөрчиж мэдүүлгийн маягт бөглүүлээгүй нь даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй шалтгаанаар нас барсан тохиолдолд нөхөн төлбөр олгох үндэслэл болохгүй.