Тогтоол №6808·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Л.Ч, Б.Б нар нь ХХБХХК-аас орон сууц барих зориулалтаар 2012 онд 15,750 ам.долларын зээл авч, 2016 онд зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, зээлийн үлдэгдлийг 26,062,500.42 төгрөг болгон, жилийн хүүг 19.8% болгон өөрчилсөн. Зээлдэгч нар 2018 оноос зээлийн төлөлтөө тасалдуулсан тул банк зээлийн гэрээг цуцалж, үлдэгдэл төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, шүүхийн зардлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: ХХБХХК нь зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, 21,093,351 төгрөг гаргуулах, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Л.Ч, Б.Б нар нь зээлийн үлдэгдэл төлбөрөөс 16,884,538 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, харин жилийн хүүг 19.8% болгон нэмэгдүүлсэн нь Иргэний хуулийн 282.2-т зааснаар илт хохиролтой тул 4,208,813 төгрөгийг хасуулах хүсэлт гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-22, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00533
- **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагч нараас 21,065,513.05 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгосон. Мөн хариуцагчид шийдвэрийг сайн дураараа биелүүлээгүй тохиолдолд барьцааны хөрөнгүүдийг албадан дуудлага худалдаагаар худалдан борлуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 221.1, 221.2, 451.1, 452.1, 452.2, 159.1, 175.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-17, **Дугаар**: 886
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүг Иргэний хуулийн 282.2-т зааснаар багасгаагүй нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Талуудын хооронд үүссэн харилцааг Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлээр тусгайлан зохицуулсан бөгөөд уг зохицуулалтаар шүүхэд зээлийн хүүг багасгах эрх олгогдоогүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-02, **Дугаар**: 210/МА2019/01007
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Иргэний хуулийн 282.2-т заасан зээлийн хүүг багасгах зохицуулалтыг шүүх буруу тайлбарлаж, хэрэглээгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчдын хооронд банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээ, зээлийн үүргийг хангах зорилгоор үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ байгуулагдсан нь хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр.
- Гэрээний нөхцөлийг талууд харилцан тохирсон бөгөөд 2016 оны 3 дугаар сарын 14-ний өдөр гэрээнд өөрчлөлт оруулснаас хойш зээлдэгч нарын зүгээс зээлийн хүүг илт хохиролтой тогтоогдсон талаар маргасан байдал тогтоогдоогүй.
- Иргэний хуулийн 282.2-т заасан “Хүүгийн хэмжээ нь зээлдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд илт хохиролтойгоор тогтоогдсон бол түүний хүсэлтээр шүүх зээлийн хүүг багасгаж болно” гэсэн зохицуулалт нь зээлийн гэрээний нийтлэг зохицуулалт боловч банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх этгээдээс зээл олгох харилцааг хуулиар тусгайлан зохицуулсан тул Иргэний хуулийн 282.2 дахь хэсгийг зайлшгүй хэрэглэх хэм хэмжээ гэж үзэхгүй.
- Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 21 дүгээр зүйлд зээлдүүлэгч зээлийн хүүгийн хэмжээг нийтэд мэдээлэх үүрэгтэй бөгөөд талууд зээлийн хүү, хугацаа болон бусад нөхцөлийн талаар харилцан тохиролцож гэрээ байгуулдаг.
ХуульTech