Тогтоол №9800·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан "Орон сууц захиалан бариулах гэрээ"-ний үүргийн алданги 22,626,946 төгрөг гаргуулах, орон сууц өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтуудыг гаргаж өгөхийг даалгах нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Гэрээний үүргийн алданги 22,626,946 төгрөг гаргуулж, орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг хариуцагчаас гаргуулж өгөхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Төрийн байгууллагын шийдвэрээс шалтгаалан орон сууцыг ашиглалтад оруулах хугацаа удааширсан, захиалагчид мэдэгдэж байсан тул алданги төлөхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-08-10, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02054
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 6,084,134 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 16,542,811 төгрөгийн болон орон сууц өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 232.6, 232.8.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 2001
- **Гомдлол гаргагч**: Зохигчид
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-10-25, **Дугаар**: 001/ХТ2022/00978
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, алдангийн хэмжээг буруу тооцсон, эрх хэмжээгээ хэтрүүлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд байгуулагдсан "Орон сууц захиалан бариулах гэрээ"-гээр хариуцагч орон сууцыг 2018 оны 3 дугаар улиралд хүлээлгэн өгөх үүрэг хүлээсэн боловч 2019-11-28-ны өдөр хүлээлгэн өгсөн нь гэрээний үүргээ зөрчсөн.
- Хариуцагч тал гэрээний 5.1-д заасан хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Нэхэмжлэгч нь гэрээний 5.5-д заасны дагуу хариуцагчаас алданги шаардах эрхтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 206.1, 208.1, 232.6-д заасныг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Нэхэмжлэгч алдангийг шүүхэд нэхэмжлэл гаргах өдрийг хүртэл тооцон нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 232.6-д нийцээгүй, учир нь орон сууцыг 2019-11-28-ны өдөр ашиглалтад хүлээн авсан. Гэрээнд өмчлөх эрхийг бүртгүүлэх хүртэл алданги тооцох тухай тохиролцоогүй.
- Шүүх хариуцагчийг 2018-11-30-наас 2019-11-28 хүртэл 363 хоног хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзсэн нь Иргэний хуулийн 222.1.1-ийг зөрчөөгүй. Нэхэмжлэгчийн 405 хоног хугацаа хэтрүүлсэн гэх гомдол үндэслэлгүй.
- Шүүх хэргийн нөхцөл байдал, нотлох баримт, гэрээний шинж чанар, хариуцагчаас хохирол барагдуулж байсан зэргийг харгалзан алдангийн хэмжээг 70 хувиар багасгасан нь Иргэний хуулийн 232.8-д заасан эрх хэмжээг хэтрүүлээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхийн "гэрээний шинж чанар, агуулгаас харахад худалдагч нь ашиглах боломжтой орон сууцыг худалдан авагчид хүлээлгэн өгөх үүрэг хүлээснээс ажлын үр дүнг бий болгох, нөгөө тал гэрээнд оролцох агуулга тусгагдаагүй тул алдангийн хэмжээг тогтоохдоо барилгын ажлын гүйцэтгэлийн хэмжээ, ажлын явцын хувь хэмжээгээр гүйцэтгээгүй үүргийн үнийг тодорхойлоогүй" гэсэн дүгнэлтийг буруутгах хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
ХуульTech