Үйл явдал
Төлбөр барагдуулах гэрээний дагуу үндсэн төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлж чадаагүй тул үүссэн алдангийг нэхэмжлэх маргаан. Худалдан авагч болон худалдагч талууд орон сууц худалдах гэрээг дуусгавар болгосны дараа төлбөр барагдуулах гэрээ байгуулсан бөгөөд хариуцагч компани үндсэн төлбөрийг хэсэгчлэн төлсөн боловч төлөх ёстой хугацааг хэтрүүлсэн тул алданги тооцох асуудал үүссэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Төлбөр барагдуулах гэрээний дагуу хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн дүнгийн 0.5 хувиар алданги тооцож, нийт 14,810,320 төгрөг гаргуулах.
- Хариуцагч: Үндсэн төлбөрийг бүрэн төлж барагдуулсан тул алданги төлөх үүрэг хүлээгээгүй, мөн алдангийн тооцоолол буруу байна гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцооллыг алдаатай гэж үзэн, 14,285,240 төгрөгийн алдангийг гаргуулах шийдвэр гаргав.
- Гэрээний заалт болон Иргэний хууль 198.1-ийн дагуу гэрээний хугацааг 2 сар гэж тооцох ёстой тул хариуцагч төлбөрийг 2019 оны 12 дугаар сарын 02-ны дотор төлөх ёстой байсан тул хариуцагч хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзнэ.
- Хариуцагч үндсэн төлбөрийг хэсэгчлэн төлж байсан ч гэрээний дагуу хэтэрсэн хоног тутам алданги төлөх үүрэг хүлээсэн тул Иргэний хууль 232.3, 232.6-ийн дагуу алданги тооцох эрхтэй.
- Хариуцагч нь алдангийн анзын хэмжээг илт их гэж үзэх нөхцөл байдал үүсээгүй тул хариуцагчийн тайлбарыг үндэслэлгүй гэж үзнэ.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Гэрээний заалт болон хугацааны тооцоолол нь Иргэний хууль 198.1-тэй нийцэж байгаа тул гэрээний нөхцөлийг үг хэлбэрээр тайлбарлах ёстой.
- Үндсэн төлбөрийг хэсэгчлэн төлсөн байх нь гэрээгээр хүлээсэн алданги төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 232.3, 232.6).
- Алдангийн хэмжээг тооцохдоо гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүн болон хэтэрсэн хоногийг хамааран тооцох ёстой (Иргэний хууль 9.4.6, 232.3).