Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн үлдэгдэл, хүүгийн төлбөр болон барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар борлуулж, үүргийг гүйцэтгэх тухай. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу 13 сая төгрөгийн зээл авсан боловч төлбөрийн чадваргүй байдлаас үл хөлдөх эд хөрөнгийг барьцаалсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үндсэн төлбөр, зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 12 сая төгрөгийн орчим үлдэгдэл гаргуулах, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар борлуулж үүргийг гүйцэтгэх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөрт 10 сая төгрөг орчим төлсөн тул үндсэн зээлийн үлдэгдэл 1.8 сая төгрөг байх ёстой гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хүлээн зөвшөөрөхгүй бус.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч Ө.Э-ийн хувьд хэрэгсэж, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар борлуулж, үүргийг гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээгээр мөнгөн хөрөнгийг тодорхой хугацаатайгаар, хүүтэй нь хамт буцаан төлөх үүрэг хүлээнээсэй тул зээлийн төлбөрийг сайн дураараа төлөөгүй тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1), учир нь зээлийн гэрээний дагуу төлбөрийг хуваарилах аргачлал нь үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг дарааллаар нь авна гэж заасан тул хариуцагч зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгээс чөлөөлөгдөх үндэслэл байхгүй.
• Хариуцагч Г.С нь зээлийн гэрээний нэг тал биш, нэхэмжлэгч байгууллагатай гэрээ байгуулж байгаагүй тул Г.С-аас зээлийн төлбөр гаргуулах шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон.
• Зээлийн барьцаа хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь гэрээнд заасан журмын дагуу албадан худалдаагаар борлуулж, үүргийг гүйцэтгүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 174.1, 175.1), учир нь хариуцагч нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлж чадаагүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар борлуулж үүргийг хангуулах нь зүйтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд мөнгөн хөрөнгийг буцаан төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 451.1).
• Зээлдэгч төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн ипотекийн шаардлагыг хангах хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь тухайн эд хөрөнгийг албадан худалдаагаар борлуулж, үүргийг гүйцэтгүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 174.1, 175.1).