Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол — төрийн албан хаагчийн албан үүргээ зөрчсөн үйлдлээр үүссэн хохирол нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч тал нь орон сууцны барилга байгууламж барихаар зээл авсан боловч улсын бүртгэлийн хэлтэс нь газрын эзэмшүүлэх, ашиглах эрхийг бүртгэхээс татгалзаж, газрыг нийтийн өмч болгох шаардлага тавьсан байна. Үүнээс үүдэн нэхэмжлэгч болон түүний компанийн зээлийн төлбөр, хүү, алданги болон бусад зардлууд нэмэгдсэн тул түүнийг нэхэмжлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Улсын бүртгэлийн хэлтсийн албан хаагчдын хууль бус шаардлага, бүртгэхээс татгалзах үйлдэл нь нэхэмжлэгчийн зээлийн үүрэг биелүүлэх чадварт нөлөөлж, хүү, алданги болон бусад хохирол учруулсан гэж үзэв.
• Хариуцагч: Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь хууль тогтоомжийн хүрээнд үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд нэхэмжлэгчийн зээлийн хүү, алданги болон татварын асуудал нь нэхэмжлэгчийн өөрийн үйл ажиллагаатай холбоотой тул хариуцагчаас хохирол нэхэмжлэх үндэслэлгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч тал нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хүү, алданги болон бусад зардлыг хариуцагчаас нэхэмжилсэн боловч уг хохирол нь улсын бүртгэлийн хэлтсийн ажилтны ямар нэгэн буруу үйлдэлтэй шууд шалтгаан холбоотой болохыг нотлох баримт байхгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хувьд татвар төлөх үүрэг нь нэхэмжлэгч талын хууль ёсны үүрэг байсан тул түүнийг хариуцагчаас нэхэмжлэх үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч талын зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэхгүй байх асуудал нь нэхэмжлэгч болон зээлдүүлэгч хоорондын харилцаатай холбоотой тул улсын бүртгэлийн хэлтсийн үйл ажиллагаатай шууд хамааралгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 115.2.3).
• Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлөх үүрэг нь татвар төлөгч талын хууль ёсны үүрэг байсан тул түүнийг төлөөгүйгээс үүссэн хохирлыг төрийн албан хаагчаас нэхэмжлэх боломжгүй.
• Хохирол учирсан гэх үндэслэл нь нэхэмжлэгч талын үйл ажиллагаа болон бусад этгээдүүдтэй байгуулсан гэрээний үүрэг биелүүлэхгүй байсантай холбоотой болох нь батлагдаагүй тул хариуцагчаас хохирол нэхэмжлэх үндэслэлгүй.