Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах-худалдан авах болон зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай зээл авсан бөгөөд түүнийг баталгаа болгож орон сууцны гэрчилгээг хадгалуулах гэсэн байсан ч хариуцагч нь тухайн хөрөнгийг нэхэмжлэгчийн гарын үсгийг дуурайлган зурж, худалдах гэрээ байгуулсан байна. Мөн нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээг өөр хүнээр (хариуцагч Г.Ж) дамжуулан байгуулсан нь хүсэл зориггүй тул хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах гэрээ нь гарын үсгийг дуурайлган зурж, хөрөнгийн үнэ бодит үнээс эрс бага заасан тул хүчин төгөлдөр бус, мөн зээлийн гэрээ нь дүр үзүүлэн хийсэн тул хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан.
• Хариуцагч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрээ нь нотариатаар гэрчилсэн, мөн мөнгөн дүнг тодорхой заасан тул хүчин төгөлдөр, харин зээлийн гэрээ нь нэхэмжлэгч мөнгийг хүлээн авсан тул бодитоор үүссэн гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах гэрээ нь нэхэмжлэгчийн хүсэл зориггүй, гарын үсгийг дуурайлган зурсан мэт мэдрэгдэхүйц баримт байсан тул хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшигч нь шударгаар олж авсан гэж үзэх боломжгүй тул нэхэмжлэгчийн хөрөнгийг чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон (Иргэний хууль 106.1).
• Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох шаардлага үндэслэлгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь нэхэмжлэгч зээлийн хүү болон алдангийг төлсөн болохыг баримтаар нотлоогүй (Иргэний хууль 56.1.2, 25.2.2).
• Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн мөнгөн дүн болон хүү, алдангийг нэхэмжлэгч хариуцагчаас гаргуулж олгох ёстой (Иргэний хууль 281.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл нь хийсэн цагаас эхлэн хүчин төгөлдөр бус тул хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшигч нь шударгаар олж авсан гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 106.1).
• Хэлцэл нь хүсэл зориггүй, дүр үзүүлэн хийсэн байсан бол тэр нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.2).
• Зээлийн харилцаа бодитоор үүссэн болохыг нотлох үүрэг нь нэхэмжлэгчийн дээр тулгуурладаг (Иргэний хууль 25.2.2).