Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэхгүй болсон, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар алдахаар шийдвэрлэсэн. Зээлдэгч нар банкны зүгээс ам долларын ханшаар тооцож, зээлийн хүүг нэг талын🉐 эрхтэйгээр өөрчлөх заалттай гэрээ байгуулсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь биелүүлээгүй тул үндсэн зээл болон хүүгийн үлдэгдэл гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар алдахаар шийдвэрлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний заалтууд нь нэг талын🉐 эрхтэй, зээлдэгчийг төөрөгдөлд оруулсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, мөн банк ханшийг өөрөө тооцож төлбөр тооцох нь эрх ашгийг зөрчиж байна гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч нар зээлийн үлдэгдэл болон барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар алдахаар шийдвэрлэсэн.

Зээлдэгч нар гэрээний төлбөр төлөх нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрч, хугацааны хугацаанд төлбөр төлж ирсэн тул гэрээний төлбөр төлөх нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрч байгаа гэж үзсэн. Зээлдэгч нар банкны зүгээс ханшийг өөрчлөх эрхтэй гэсэн заалтыг Иргэний хуулийн 202.2.4-т заасан стандарт нөхцөл бус гэж маргасан боловч банкны зүгээс ам долларын ханшийг тухайн өдрийн Монгол банкны албан ёсны ханшаар тооцож байгаа нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 63.2-т заасан ханш тооцох журмыг зөрчөөгүй тул хариуцагчийн татгалзлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн. Зээлдэгч нар зээлийн үүргийг гүйцэтгэх хугацаа болохоос өмнө ханш өссөн, буурсан бол үүрэг гүйцэтгэх үеийн ханшаар тооцож төлбөрийг төлнө гэсэн Иргэний хуулийн 218.1-ийг зөрчөөгүй тул гэрээний үүргийг гүйцэтгэх ёстой гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч банкны зүгээс ханшийг тооцох журмыг мөрдсөн, мөн төлбөр төлөх нөхцөлийг биелүүлж ирсэн тул гэрээний үүргийг гүйцэтгэх ёстой (Иргэний хууль 218.1, 451.1).
• Банк ханшийг тооцохдоо Монгол банкны албан ёсны ханшийг ашигласан нь хууль ёсны журмыг дагасан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэх үндэслэл хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 63.2).
• Зээлдэгч нар зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй болсон тул барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар алдахаар шийдвэрлэсэн (Иргэний хууль 452.1).