Үйл явдал
Гэм хорын маргаан — үйлдвэрлэлийн ослын улмаас эрүүл мэндэд учирсан хохирол болон хөдөлмөрийн чадвар алдалтын нөхөн төлбөр шаардах. Ажилтан өндөр хүчдэлийн цахилгааны шон дээр үүрэг гүйцэтгэх явцдаа тогонд цохигдон унаж хүнд гэмтэл авснаар хөдөлмөрийн чадвараа 79 хувиар алдсан. Ажил олгогчоос үйлдвэрлэлийн ослын нөхөн төлбөрийг хөдөлмөрийн хууль тогтоомжийн дагуу олгосон боловч ажилтан цаашид гадаад улсад хийлгэх эмчилгээний зардал болон сар бүрийн алдагдсан орлогын нөхөн төлбөрийг гэм хор учруулсны хариуцлагын дагуу ажил олгогч байгууллагаас нэмж гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Ажил үүргээ гүйцэтгэж байхдаа осолд өртөж хүнд гэмтсэн тул ажил олгогч гэм хорыг хариуцах үүрэгтэй гэж үзэн гадаадад хийлгэх хагалгаа, эмчилгээний зардал болон хөдөлмөрийн чадвар алдалтын нөхөн төлбөрийг ажил олгогчоос гаргуулах.
- Хариуцагч: Үйлдвэрлэлийн осол нь ажилтан өөрөө аюулгүй ажиллагааны дүрэм зөрчсөнөөс үүдэлтэй бөгөөд ажил олгогчийн буруутай үйл ажиллагаа тогтоогдоогүй тул гэм хор арилгах үндэслэлгүй, мөн хуульд заасан үйлдвэрлэлийн ослын нөхөн төлбөрийг урьд нь бүрэн олгосон тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Үйлдвэрлэлийн ослыг тогтоосон актаар ажил олгогчийн хууль бус бөгөөд гэм буруутай ажиллагаа осол гарахад нөлөөлсөн нь нотлогдоогүй, харин ажилтан өөрөө аюулгүй ажиллагааны дүрэм зөрчсөн байсан тул Иргэний хууль 497.1, 505.1-д заасан эрүүл мэндэд учирсан гэм хорыг арилгах хариуцлагыг ажил олгогчид хүлээлгэх үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- Гэм хор учруулсан явдалд ажил олгогчийн гэм буруу байхгүй нь тогтоогдсон учир Иргэний хууль 497.2-т зааснаар ажил олгогч гэм хорын хариуцлагаас чөлөөлөгдөнө.
- Хөдөлмөрийн гэрээний харилцаанаас үүссэн ослын нөхөн төлбөрт Хөдөлмөрийн тухай хууль 97-д заасан тусгай зохицуулалт үйлчлэх бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хууль 141.2 болон Иргэний хууль 369.3-т зааснаар хуульд тусгайлан эрх олгоогүй тохиолдолд уг харилцаанд Иргэний хуулийн гэм хорын ерөнхий зохицуулалтыг хэрэглэх боломжгүй гэж дүгнэсэн.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Үйлдвэрлэлийн осол гарахад ажил олгогчийн хууль бус үйлдэл болон гэм буруу тогтоогдоогүй бол ажил олгогчид Иргэний хуульд заасан эрүүл мэндийн гэм хорыг арилгах хариуцлага хүлээлгэхгүй (Иргэний хууль 497.1, 497.2, 505.1).
- Хөдөлмөрийн харилцаанд тусгайлсан хуулийн хэм хэмжээ үйлчлэх тул тухайлан заагаагүй бол үйлдвэрлэлийн ослоос үүдсэн хохиролд Иргэний хуулийн гэм хор арилгах ерөнхий зохицуулалтыг шууд хэрэглэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 369.3, Хөдөлмөрийн тухай хууль 141.2).