Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол — ажилтан ажил үүргээ гүйцэтгэх явцад үйлдвэрлэлийн осолд орж, эрүүл мэндэд гэмтэл учруулсан. Нэхэмжлэгч нь ажил дээр осолдож, хөдөлмөрийн чадвар алдсаны улмаас эмчилгээний зардал болон цалин, тэтгэврийн зөрүү гарсан гэж хариуцагчаас нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Осол гарсан тул эмчилгээний зардал болон хөдөлмөрийн чадвар алдсаны улмаас цалин, тэтгэврийн зөрүү гарсан тул нийт 30 сая орчим төгрөгийн хохирол гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн цалин хөлсний дундаж тооцоолол буруу, мөн нэхэмжлэгч өөрийн нотлох баримтаа шүүхэд гаргаж өгөх үүрэгтэй байсан гэж үндэслэн эсрэг байр суурьтай байв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хүรับж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулалтын баримтаар дундаж цалин 645 мянга орчим төгрөг байсан тул цалин, тэтгэврийн зөрүүг энэ дүнгээс тооцох ёстой, учир нь дундаж цалин хөлсийг тодорхойлох журам (2005 оны 55 дугаар тушаал) нь цалин хөлсний дундажийг тооцохдоо бодит шимтгэл дээр үндэслэн тооцохыг заасан.
• Нэхэмжлэгч өөрийн шаардлага, үндэслэл болж буй нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүрэггүй байсан тул нэхэмжлэлийн зарим хэсэгт үндэслэлгүй гэж үзсэн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.9).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд учирсан гэм хорлыг нэхэмжлэгчийн цалин хөлсний дундаж болон эмчилгээний зардлын баримтад үндэслэн нэхэмжлэгчийн хохирол 10 сая орчим төгрөг болохыг тогтоосон тул хариуцагчаас 10 сая орчим төгрөгийг гаргуулж олгох нь зүйтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилтан ажил дээр осолдож, хөдөлмөрийн чадвар алдсан тохиолдолд цалин, тэтгэврийн зөрүүг тооцохдоо бодит шимтгэл ногдуулалтын баримт дээр үндэслэн дундаж цалин хөлсийг тодорхойлох ёстой (2005 оны 55 дугаар тушаал).
• Иргэний хэргийн оролцогч нь өөрийн шаардлага, үндэслэл болж буй нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.1, 38.7).
• Гэм хортой холбоотой цалин, тэтгэврийн зөрүүг тооцохдоо бодит үйл явдал болон дундаж цалин хөлсний баримттай уягдах ёстой (Иргэний хууль 497.1, 505.1).