2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан — үл хөдлөх хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээний үнийн дүнг улсын бүртгэлд бодит үнээс доогуур тусгасан нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл мөн эсэх. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийг хариуцагчид шилжүүлсэн боловч гэрээний үнийн дүнг татварын зорилгоор зохион хиймэл байдлаар багаар бичиж бүртгүүлсэн нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үнэ нь зах зээлийн бодит үнээс хэд дахин хямд, татвар бага төлөх зорилгоор гадаад илэрхийлэл үүсгэн хууль зөрчсөн дүр үзүүлэн хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл тул хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч: Талууд үл хөдлөх хөрөнгийг худалдаж авах бодит хүсэл зоригтой байсан бөгөөд гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн шилжүүлж, гэрээ бүрэн биелэгдсэн тул хэлцэл хүчин төгөлдөр.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Талууд үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, худалдан авах бодит хүсэл зоригтой байж, гэрээнд гарын үсэг зурсан тул хэлцлийг бичгээр хийсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 42.1, 43.2).
• Гэрээний үнийн дүнг татварын зорилгоор багаар тусгасан нь талуудын харилцан тохиролцоо байсан бөгөөд энэ нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэх шинж агуулж байгаа болох нь тогтоогдоогүй тул хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэлгүй.
• Нэхэмжлэгч тал төлбөрийн үлдэгдэл хүлээн аваагүй гэх тайлбараа нотлох баримтаар баталж чадаагүй тул энэ нь хэлцлийг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй.
• Талууд гэрээний нөхцөлийг чөлөөтэй тохиролцох эрхтэй тул гэрээний үнэ болон бусад нөхцөлийг тохиролцсон нь гэрээний чөлөөт байдлын зарчимд нийцэж байгаа (Иргэний хууль 56.1.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хэлцлийн нөхцөлийг чөлөөтэй тохиролцож, хүсэл зоригоо илэрхийлсэн баримт бичиг үйлдэж, гарын үсэг зурсан бол тухайн хэлцлийг бичгээр хийсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 43.2).
• Гэрээний үнийн дүнг улсын бүртгэлд зорилгоор өөрчлөн тусгасан нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх үндэслэл болохын тулд талуудын бодит хүсэл зориг байхгүй, өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой байсан нь батлагдах ёстой (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцохын тулд хуульд заасан үндэслэлүүд (хууль зөрчсөн, дүр үзүүлэн хийсэн, өөр хэлцлийг халхавчлах) бодит үйл баримтаар нотлогдсон байх шаардлагатай.