Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцанд дүүгээрээ түр хугацаанд түрээсийн төлбөргүй амьдруулсан боловч хариуцагч нь уг байрыг худалдаж авсан гэж хэлэн гарахгүй байгаа тул байраа буцаан авах хүсэлтэй болжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь орон сууцыг худалдаж авсан гэж худал хэлэн, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр болгох гэж оролдсон тул байраа чөлөөлүүлэх шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Байрыг эгчээсээ худалдаж авсан бөгөөд төлбөрийг эцэг эх нь маллаж байсан мал хөрөнгөөр төлсөн тул энэ нь өөрийн өмч мөн гэж үзэн нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах шийдвэр гаргав. Хариуцагч нь орон сууцыг худалдаж авсан гэх үндэслэлээрээ худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан бодит баримт гаргаж ирж чадаагүй тул худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдаагүй гэж дүгнэв. Хариуцагчийн зүгээс орон сууцын төлбөрийг мал хөрөнгөөр төлсөн гэх тайлбар нь Иргэний хууль 42.11-ийн дагуу бичгээр хийх хуулийн шаардлагатай хэлцлийн тухай заалтыг зөрчсөн, гэрчээр нотлох эрхгүй баримт байсан тул гэрээний үйлчлэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Мөн хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авсан төлбөрийн үнийг тодорхойлж, нотлох үүргээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1-ийн дагуу хэрэгжүүлээгүй тул худалдах, худалдан авах гэрээний гол нөхцөл болох үнэ тохиролцогдоогүй гэж үзэв. Иймд нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч мөн хариуцагч нь эзэмшлээ хууль ёсны гэдгийг нотлохгүй байгаа тул хариуцагчийн эзэмшил нь хууль бус гэж үзэн байраа чөлөөлүүлэх шийдвэр гаргав (Иргэний хууль 106.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдах, худалдан авах гэрээний хувьд эд хөрөнгийн үнэ нь гэрээний гол нөхцөл бөгөөд үнийг тодорхой тохиролцоогүй, үнэ тогтоох арга хэрэгслийн талаар хэлэлцээгүй тохиолдолд тухайн гэрээ байгуулагдсан гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 195.3).
• Бичгээр хийх хуулийн шаардлагатай хэлцлийн талаар маргаан үүсвэл гэрчээр нотлох эрхгүй (Иргэний хууль 42.11).
• Өмчлөгч нь өөрийн хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).