Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хорын хохирол гаргуулах маргаан — төрийн байгууллагын бүртгэлийн алдаа, хууль бус үйлдэл хийсэн гэх үндэслэлээр эд хөрөнгийн хохирол гаргуулах асуудал. Нэхэмжлэгч нь гэр бүлийн дундын өмчлөх эрхтэй байсан орон сууцыг түүний нэрийг хасаж, зөвхөн нөхрийнх нь нэр дээр дахин олголт хийж бүртгүүлсэн нь төрийн байгууллагуудын хариуцлагагүй ажиллагаа байсан гэж үзэн, хохирлыг нь гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төрийн байгууллагууд анхны хувьчлалын тогтоолыг үзэж харалгүйгээр, хамтран өмчлөгч байсан нэхэмжлэгчийг хасаж, хуурамч гэрчилгээ олгосон тул эд хөрөнгийн хохирлыг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууц хувьчлах үед нэхэмжлэгчийн нэрийг хамтран өмчлөгчөөр бүртгэлд тусгасан байсан тул бүртгэлийн алдаа байхгүй, нэхэмжлэгч өөрөө мэдээлэл авч шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Шүүх нэхэмжлэгч нь эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн эсхүл мэдэх ёстой байсан үеэс эхлэн шаардах эрх үүссэн гэж үзсэн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан байна гэж дүгнэв. Нэхэмжлэгч нь 2002 онд орон сууц дахин олголт хийгдэж, 2004 онд бусдад зарагдсан байхад, 2018 он хүртэлх хугацаанд өөрийн өмчлөх эрхээ тодруулах, зөрчигдсөн эрхээ сэргээх арга хэмжээ авахгүй байсан тул шаардах эрх нь хөөн хэлэлцэх хугацааны дотор хэрэгжиж чадаагүй байна. Иймд Иргэний хууль 75.1, 76.1, 76.2-т заасны дагуу шаардах эрх нь эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн үеэс эхлэн тоологдох бөгөөд нэхэмжлэгч шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шаардах эрх нь эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн эсхүл мэдэх ёстой байсан үеэс эхлэн тоологдох бөгөөд тухайн этгээд өөрийн эрхээ хамгаалах арга хэмжээ авах боломжтой байсан ч авахгүй бол хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзнэ (Иргэний хууль 76.1, 76.2).
• Иргэний хэргийн маргаан нь өмчлөх эрх, төрийн байгууллагын бүртгэлийн асуудалтай холбоотой бол хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа үйлчилнэ (Иргэний хууль 75.1).
• Төрийн албан хаагчдын үйл ажиллагаанаас үүссэн хохирлыг төр хариуцах боловч шаардах эрх хөөн хэлэлцэх хугацааны дотор хэрэгжүүлэгдсэн байх ёстой.