2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өр болон түүнд ногдох алданги төлүүлэх маргаан. Ажил олгогч компани нь ажилчдын цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогоос суутгах ёстой нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хугацаанд нь төлөөгүй тул даатгалын байгууллага шимтгэлийн өр болон алданги тооцож, гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч компани нь шимтгэлийн өр болон түүнд ногдох алдангийг хугацаанд нь төлөөгүй тул Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд заасан эрх, үүргээ хэрэгжүүлээгүй гэж үзэн, үндсэн төлбөр болон алдангийг бүрэн гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн үндсэн өр төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч алдангийг тооцох нь Зөрчлийн тухай хуулийн зохицуулалт болох тул иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хүрээнд шүүхэд шийдвэрлүүлэх нь үндэслэлгүй, мөн алдангийн тооцоолол нь урьдчилсан байцаалт хийгдээгүй тул хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөр болон алдангийн тодорхой хэсгийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь шимтгэлийн өр төлбөрийг төлөх гэрээ байгуулсан боловч хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тул шимтгэлийн өр төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 17.1). Алдангийн хувьд, хариуцагч нь алдангийг Зөрчлийн тухай хуулиар зохицуулах ёстой гэж үзсэн боловч нэхэмжлэгч нь харилцан тохиролцсон гэрээний дагуу хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд 0,3 хувийн алданги төлөхөөр тохиролцсон баримттай байсан тул энэ нь иргэний харилцааны зохицуулалт гэж үзсэн. Гэвч алдангийн нийт дүн нь үндсэн төлбөрийн 50 хувиас хэтэрсэн байсан тул Иргэний хууль 232.4-т заасны дагуу үндсэн төлбөрийн 50 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр алдангийг тооцож, хэтэрсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил олгогч нь даатгуулагчийн цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогоос шимтгэлийг суутгаж, хугацаанд нь төлөх үүрэгтэй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 21.1, 32.2).
• Иргэний харилцаанд үүссэн алдангийн хэмжээ нь гүйцэтгэхгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй (Иргэний хууль 232.4).
• Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өр төлбөрийг төлөх гэрээ байгуулсан боловч хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тохиолдолд гэрээний дагуу алданги тооцох нь үндэслэлтэй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 44.1.2).