2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул гэрээ цуцлах, төлбөр болон хохирлыг буцаан гаргуулах маргаан. Захиалагч нь орон сууц болон авто зогсоол захиалах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч гүйцэтгэгч нь барилгын ажил эхлүүлж, гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад оруулаагүй тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгө болон түрээсийн зардал, хадгаламжийн хүүг хохирлоор тооцон нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч гэрээний үүргээ хугацаандаа биелүүлээгүй, цаашид биелүүлэх боломжгүй болсон тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгө болон орон сууц түрээслэн амьдарсан зардал, хадгаламжийн хүүг хохирлоор тооцон гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг няцаагаагүй боловч нэхэмжлэгчийн хохирлын тооцоолол болох түрээсийн зардал болон банкны хүүг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндсэн хэсгийг хангаж, хохирлын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Гүйцэтгэгч тал барилгын ажил эхлүүлж, суурь цутгаагүй, ашиглалтад оруулах хугацаа хэтэрсэн байсан тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй, учир нь гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлээгүй байна (Иргэний хууль 226.1.1, 226).
• Гэрээ цуцлагдсан тул талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй, иймд гүйцэтгэгч төлсөн мөнгийг буцаан төлөх ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Нэхэмжлэгч түрээсийн байранд амьдарсан зардал болон банкны хадгаламжийн хүүг хохирол гэж нэхэмжилсэн боловч эдгээр нь гэрээний нэг талын зөрчлөөс шууд үүссэн, баримттай холбоотой эд хөрөнгийн алдагдал гэж үзэх үндэслэл хангаагүй тул хохирлын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлээгүй, нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үр дүн гараагүй тохиолдолд нөгөө тал гэрээгээ цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 226.1.1).
• Гэрээ цуцлагдсаны дараа талууд гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тул нөгөө тал учирсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй боловч хохирол нь гэрээний нэг талын зөрчлөөс шууд үүссэн, баримттай холбоотой эд хөрөнгийн алдагдал, зайлшгүй орох байсан орлого байх ёстой (Иргэний хууль 227.3).