2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түлш худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй болон НӨАТ-ын баримт шивэж өгөхгүй байх маргаан. Нэхэмжлэгч компани шатахуун авах тохиролцооны дагуу төлбөр шилжүүлсэн боловч тохиролцсон хэмжээний түлш бүрэн хүлээн авч чадаагүй, мөн нийлүүлсэн хэмжээний НӨАТ-ын баримт авч чадаагүй тул үлдэгдэл төлбөр болон татварын баримт шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь тохиролцсон түлшийг бүрэн нийлүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг буцаан авах, мөн нийлүүлсэн шатахууны НӨАТ-ын баримтыг шивэж өгөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй албан ёсны гэрээ байгуулаагүй, мөнгийг гуравдагч этгээдийн хүсэлтээр шилжүүлсэн тул түлш нийлүүлэх хууль ёсны үүрэг хүлээгээгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Шатахуун худалдах хэлцэл нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус байсан тул талуудын хооронд тохиролцсон түлшний үнийг тооцох үндэслэлгүй, учир нь хариуцагч нь шатахуун түгээх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч бус этгээд байсан тул түлш худалдах хүсэл зориг нь хууль зөрчсөн хэлцэл болсон (Зөвшөөрлийн тухай хууль 5.2.2, 5.2.5; Иргэний хууль 56.1.1).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байсан тул талууд шилжүүлсэн зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй, учир нь хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг зохицуулах зарчим үйлчилнэ (Иргэний хууль 56.5).
• Талуудын тохиролцсон 3320 төгрөгийн үнэ нь зах зээлийн бодит үнэ болох 3800 төгрөгөөс доогуур байсан тул энэхүү үнийн дүнг үндэслэн үлдэгдэл төлбөрийг тооцох боломжгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч бус этгээдтэй хийсэн бараа бүтээгдэхүүн худалдах хэлцэл нь хууль зөрчсөн, нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан тул анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Шатахуун түгээх эрх нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдэд хандаж байгаа тул тусгай зөвшөөрөлгүй этгээдтэй хийсэн гэрээ нь хууль зүйн хүчин чадалгүй (Зөвшөөрлийн тухай хууль 5.2.2).