Иргэн хэрэг·Анхан шатны шүүх

2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй түрээслэгчээс түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжлэх маргаан. Түрээслүүлэгч нь түрээсийн төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг нэхэмжилсэн бөгөөд хариуцагч нь түрээсийн эд хөрөнгө ашиглах боломжгүй болсон тул төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөр болон хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн 0,5 хувийн алдангийг нэхэмжилж буй.
Хариуцагч: Түрээсийн эд хөрөнгө нь байгалийн гаралтай осол (бороо орсноос үүдэлтэй гэмтэл) улмаас зориулалтын дагуу ашиглах боломжгүй болсон тул түрээсийн төлбөр төлөх үндэслэлгүй гэж үзэж буй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийн түрээсийн төлбөр төлөх үлдэгдэл болон алдангийн зарим хэсгийг төлөх шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь түрээсийн эд хөрөнгө гэмтэлтэй болсон талаар түрээслүүлэгчид гэрээнд заасан журмын дагуу бичгээр мэдэгдэж, засварлах саналаа албан ёсоор гаргаагүй байсан тул түрээсийн төлбөрөө чөлөөлөх үндэслэлгүй гэж үзсэн. Мөн хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл болон алдангийн хэмжээг тооцохдоо НӨАТ-ын татварын асуудлыг харгалзан үзэж, нэхэмжлэгч тал НӨАТ төлөхөөр өөрчлөлт оруулсан болохыг баримтаар нотлоогүй тул НӨАТ-ын дүнг хасаж тооцсон. Алдангийн хувьд Иргэний хууль 232.4, 232.6-д заасны дагуу гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй тул нэхэмжлэгчийн тооцоолсон алдангийн дүнгийн 50 хувийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

Түрээслэгч нь түрээсийн эд хөрөнгө гэмтэлтэй болсон талаар гэрээнд заасан журмын дагуу бичгээр мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй тул түрээсийн төлбөрөө чөлөөлөх үндэслэлгүй гэж үзнэ.
Гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн алданги нь гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй (Иргэний хууль 232.4, 232.6).
Түрээсийн төлбөр нь эд хөрөнгийг гэрээнд заасан зориулалтын дагуу ашигласны төлөө төлөгдөх төлбөр тул ашиглах боломжгүй болсон нөхцөл байдлыг баримтаар нотлох шаардлагатай (Иргэний хууль 319.2).

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Түрээсийн гэрээИргэн · Анхан шат·2025.09.30
2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр
Үйл явдал Түрээсийн гэрээний үүрэг биелүүлж, түрээсийн төлбөр болон алданги гаргуулах маргаан. Түрээслүүлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч өөрчлөгдсөн боловч гэрээний эрх, үүрэг хэвээр байгаа тул түрээсийн төлбөр төлөөгүй хугацааны төлбөр болон алдангийг шаардсан. Хариуцагч нь түрээслүүлэгч гэрээнд өөрчлөлт оруулахгүй байсан, мөн өмчлөгч өөрчлөгдсөн нь бизнесийн ёс зүйгүй үйлдэл болсон гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Талуудын байр суурь - Нэхэмжлэгч: Түрээслэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд түрээсийн төлбөрөө төлөөгүй, хугацаа хэтрүүлсэн тул үндсэн төлбөр болон алдангийг гаргуулна гэж үзсэн. - Хариуцагч: Түрээслүүлэгч гэрээний хугацааг богиносгох санал гаргаж, үйл ажиллагаанд саад учруулсан тул гэрээг цуцалсан, мөн өмнө нь төлсөн дэнчний мөнгийг түрээсийн төлбөрөөс хасаж тооцох ёстой гэж үзсэн. Шийдвэр ба үндэслэл Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн дэмжиж, хариуцагчийг ойролцоогоор 132 сая төгрөгийн (түрээсийн төлбөр болон алданги) төлбөр төлөхийг тогтоосон. - Хариуцагч нь гэрээнд заасан дэнчин (60 сая төгрөг) өгсөн байсан тул энэ нь түрээсийн төлбөрийн хариуцлагаас хасагдах ёстой, учир нь Иргэний хууль 233.3-т заасны дагуу дэнчин авсан этгээд учирсан хохирлыг төлөхдөө дэнчинг оролцуулан тооцох ёстой. - Түрээслэгч нь түрээсийн төлбөр төлөх үүрэг хүлээсэн боловч хугацаанд нь төлөөгүй тул Иргэний хууль 289.1.2-т заасны дагуу гүйцэтгээгүй үүрэг болон алдангийг төлөх үүрэгтэй. - Алдангийн хэмжээ нь гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой тул Иргэний хууль 232.4-т заасны дагуу алдангийг хязгаарлан тооцсон. - Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага хэрэгсэхгүй болсон, учир нь нэхэмжлэгч нь хариуцагчид түрээсийн зүйлд гэмтэл учруулсан буюу бусад хохирлыг шаардаагүй байна. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Гэрээнд дэнчин (урьдчилгаа төлбөр) авсан бол тухайн мөнгийг гүйцэтгээгүй үүрэг болон учирсан хохирлыг төлөх үүрэгт оролцуулан тооцох ёстой (Иргэний хууль 233.3). - Түрээслэгч нь төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй бол гэрээнд заасан нөхцөл болон хуульд заасан алдангийн хэмжээгээр хариуцлага хүлээх ёстой (Иргэний хууль 289.1.2, 232.3, 232.6). - Алдангийн нийт дүн нь гүйцэтгээгүй үүрэгт ногдох дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой (Иргэний хууль 232.4).