2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх гэрээ — орон сууцны барилга захиалсан төлбөрөө бүрэн төлсөн боловч барилга ашиглалтад орох хугацаа хойшлогдож, гэрээний үүрэг биелээгүй тул гэрээ цуцлан төлбөр буцаан авах маргаан. Захиалагч нь орон сууцны төлбөрийг 100 хувь нь шилжүүлсэн боловч гүйцэтгэгч компани барилгын ажлыг зогсоосон, тодорхой мэдээлэл өгөхгүй байгаа тул мөнгийг нь буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй, барилгын ажил зогсонги байдалд орсон тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгийг буцаан авах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн төлсөн мөнгө нь компани бус, гэрээт гүйцэтгэгчийн өөр нэгэн гуравдагч этгээдийн данс руу шилжүүлэгдсэн тул мөнгийг хариуцагч компани бус, тухайн гуравдагч этгээд болон гэрээт гүйцэтгэгч нь буцаан олгох ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч компани гэрээнд заасан орон сууцыг хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлж чадаагүй, хугацаа хэтрүүлсэн тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 355.1, 225.1, 225.2). Гүйцэтгэгч үүрэг гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй, эсхүл нэмэлт хугацаа олгох нь нэхэмжлэгчийн ашиг сонирхолд нийцэхгүй байгаа тул урьдчилан сануулах шаардлагагүйгээр гэрээг цуцалж болно (Иргэний хууль 226.1, 219.3). Гэрээг цуцалснаар талууд гэрээ байгуулахын өмнөх нөхцөл байдал сэргэж, авсан зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй болдог (Иргэний хууль 221.5, 205.1). Иймд хариуцагч компани нэхэмжлэгчээс авсан ойролцоогоор 67 сая төгрөгийн төлбөрийг буцаан олгох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал гэрээний үүргээ ноцтой зөрчөж, үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд нөгөө тал нэмэлт хугацаа олгох шаардлагагүйгээр гэрээг цуцалж, хохирлоо нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 355.1, 225.1, 226.1).
• Гэрээг цуцалснаар талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 221.5, 205.1).
• Үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлж чадахгүй болох нь илт болсон эсхүл нэмэлт хугацаа олгох нь нэхэмжлэгчийн ашиг сонирхолд нийцэхгүй бол гэрээг цуцлах үндэслэл болно (Иргэний хууль 219.3).