Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс хамаарах эд хөрөнгө буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн эзэмшлийн орон сууцыг хариуцагчид тохиролцсон үнээр нь худалдаж санал болгосон боловч хариуцагч үлдэгдэл төлөөгүй, мөн хамтран амьдарч байх хугацаандаа нэхэмжлэгчээс дансаар шилжүүлсэн мөнгийг буцаан төлөхгүй гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцын үлдэгдэл 20 сая төгрөг болон хамтран амьдарч байхдаа шилжүүлсэн нийт 30 сая орчим төгрөгийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Орон сууцыг тохиролцсон үнээр нь бүрэн төлж авсан, мөн нэхэмжлэгчээс шилжүүлсэн мөнгө нь хамтран амьдарч байхдаа хэрэглээнд зарцуулсан мөнгө тул буцаан авах үндэслэлгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг буюу ойролцоогоор 21 сая төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан.

• Худалдах, худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг нэхэмжлэх боломжгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь байгуулсан гэрээнд үнийн дүнг 40 сая төгрөг гэж заасан боловч хариуцагч нь 53 сая төгрөг төлсөн нь гэрээгээр тохиролцсон үнийг бүрэн төлж авсан гэж үзэх үндэслэлтэй байна.
• Хариуцагч нэхэмжлэгчид мөнгө буцаан төлөх үүрэгтэй тул 21 сая орчим төгрөгийг гаргуулна, учир нь талууд тооцоо нийлж өгөл авлагаа тохиролцсон гэрээ байгуулсны дараа хариуцагчийн харилцах дансанд нэхэмжлэгчээс мөнгө шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон тул энэ нь бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй хэрэг болно.
• Нэхэмжлэгч хамтран амьдарч байхдаа бэлнээр өгсөн гэж маргаж буй 10 сая төгрөгийн хувьд бэлнээр өгсөн болох нь нотлогдоогүй тул уг дүнг нэхэмжлэх боломжгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээгээр заасан үнийн дүнгээс илүү мөнгө төлсөн нь гэрээний үнийг бүрэн төлж авсан гэж үзнэ.
• Тооцоо нийлж өгөл авлагаа тохиролцсон гэрээ байгуулсны дараа этгээд хоорондоо мөнгө шилжүүлсэн бол энэ нь бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй хэрэг болж, хөрөнгө олж авсан этгээдээс буцаан шаардах эрх үүснэ (Иргэний хууль 281.1, 281.2.1).
• Нэхэмжлэгч өөрийн шаардлага болох үйл явдлыг нотлох үүрэгтэй тул бэлнээр өгсөн мөнгөний хувьд нотлох баримт ирүүлээгүй бол шаардлага хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.9).