2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эрх зүйн хариуцлага — барилгын ажлын явцад аюулгүй байдлын шаардлага хангахгүй байснаас үүдэн ажилтан нас барсан хэрэг. Захиалагч компани нь барилгын ажлын явцад бохир ус зайлуулах шугамыг зохиогчийн зураг төсөлд нийцүүлэн, хамгаалалт бэхэлгээгүй хийлгэсэн тул ажилтан өрлөгийн багана доор дарагдан нас барсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиалагч компани нь барилгын ажлыг хуульд заасан журмын дагуу гүйцэтгүүлж, хяналт тавьж хүлээн аваагүй тул сэтгэцэд учирсан гэм хор болон нас барснаас үүдэн хүүхдэд учирсан гэм хор учруулсан гэж үзэн нөхөн төлбөр нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсэгчилсэн хэсгийг хангаж, хариуцагчийг ойролцоогоор 23 сая төгрөгийн гэм хор нөхөн төлөх үүрэг хүлээлгэсэн.

• Хариуцагч нь барилгын ажлын явцад зохиогчийн зураг төсөл болон норм нормативын шаардлагыг зөрчсөн, хамгаалалтгүй хийлгэсэн тул гэм хор учруулсан гэж үзнэ.
• Нас барсан хүний орлогыг тодорхойлох боломжгүй байсан тул хүн амын амьжиргааны доод түвшний хэмжээг үндэслэн гэм хор учруулсны төлбөрийг тооцох нь үндэслэлтэй.
• Хохирогчийн хүүхэд 18 нас хүртэлх хугацаагаар гэм хор нөхөн төлбөр авах эрхтэй боловч тухайн хүүхэд суралцаж байгаа эсэх нь батлагдаагүй, ирээдүйн үйл явдлыг шүүх дүгнэнэ гэж үзсэн тул 16 нас хүртэлх хугацаагаар тооцох нь зүйтэй гэж дүгнэв.
• Гэм хор учруулсан этгээд нь гурван хуулийн этгээд байсан тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг нийт хохирлын гуравны нэг хэсгийг хариуцагчид хамааруулж тооцсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барилгын ажлын захиалагч нь ажлын явц, чанар гүйцэтгэлийг холбогдох хууль тогтоомж, норм нормативын дагуу хянах үүрэгтэй тул зохиогчийн зураг төсөлд нийцээгүй, хамгаалалтгүй ажил хийлгэсэн нь гэм хор учруулсан гэж үзнэ (Барилгын тухай хууль 37, 40).
• Нас барсан хүний орлогыг тодорхойлох боломжгүй тохиолдолд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ эсвэл амьжиргааны доод түвшний хэмжээг үндэслэн гэм хор тооцох боломжтой (Иргэний хууль 229.1, 511.5).
• Хохирогчийн хүүхэд 18 нас хүртэлх хугацаагаар гэм хор нөхөн төлбөр авах эрхтэй боловч суралцаж буй хүүхдийн хувьд энэ нь 16-18 нас хүртэлх хугацаанд хэрэглэгдэх зохицуулалт гэж үзнэ (Иргэний хууль 508.4.1).