2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн үүрэг биелүүлээгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаалах. Зээлдэгч компани нь банкнаас авсан зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь биелүүлээгүй тул банк нь зээлийн үүрэгт барьцаа болгосон үл хөдлөх хөрөнгүүдийг албадан худалдаагаар зарж, зээлийн өр төлбөрийг хангуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч компани болон түүний хувьцаа эзэмшигч нар зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үлдэгдэл болон хүүг ам.доллараар гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдаагаар зарж үүрэг гүйцэтгүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Банкны шаардлага болох ам.доллараар төлбөр тооцоо хийх болон хувьцаа эзэмшигчийг хамтран хариуцагчаар татах асуудлыг эсэргүүцэж, хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үүрэг гүйцэтгэгч компани нь зээл, зээлийн хүүг хугацаанд нь төлөөгүй тул барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулах үндэслэлтэй гэж үзэв. Зээлдэгч компани нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тул барьцаалагч нь үүрэг гүйцэтгэлийг шаардах, мөн үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцааны зүйлийг албадан худалдахаар шаардах эрхтэй (Үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 41.1, 41.2). Барьцааны гэрээг компани нь гүйцэтгэх захирлаар нь төлөөлөн байгуулсан, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байсан тул барьцааны эрх хууль ёсны дагуу үйлчлэх ёстой (Иргэний хууль 156.2). Төлбөр тооцоог гадаад валютаар хийх тухай асуудалд банк нь гэрээгээр гадаад валютаар гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй, учир нь Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль 4.4 болон Валютын зохицуулалтын тухай хууль 11.1.4-т банк нь гэрээгээр хүлээх үүргээ гадаад валютаар илэрхийлж, гүйцэтгэлийг гадаад валютаар хангуулж болно гэж заасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаалагч нь барьцааны зүйлийг албадан худалдаагаар зарж үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 41.1, 41.2; Иргэний хууль 175.1).
• Банк нь зээлийн гэрээнд заасанчлан төлбөр тооцоог гадаад валютаар гүйцэтгүүлэх эрхтэй (Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль 4.4; Валютын зохицуулалтын тухай хууль 11.1.4).
• Үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн бол тэр нь салшгүй холбоотой эрх учраас хуульд заасан журмын дагуу хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 156.2).