2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын тохиолдлыг мэдэгдэх үүргээ хугацаа хэтрүүлэн биелүүлсэн тул нөхөн олговор олгохгүй байх. Даатгуулагч орон сууц нь цахилгааны хэлбэлзлээс үүдэн гал түймэрт өртсөн бөгөөд энэ нь даатгалын хамгаалалтад хамаарах эрсдэл байсан боловч даатгагчид тохиолдлыг хойшлуулж мэдэгдсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгалын тохиолдол гарсан нь хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байсан тул мэдэгдэх хугацаа хэтэрсэн ч нөхөн төлбөр авах эрхтэй, мөн даатгагч нь гэрээнд заагаагүй заалтыг үндэслэн татгалзсан нь хууль бус гэж үзэв.
• Хариуцагч: Даатгалын тохиолдол болсноос хойш гэрээнд заасан хугацаанд мэдэгдээгүй, мөн мэдэгдэх боломжтой байсан ч хүндэтгэн үзэх зайлшгүй шалтгаан баримтаар нотлогдоогүй тул нөхөн төлбөр олгохгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Нэхэмжлэгч нь даатгалын тохиолдол болсноос хойш 2 жил 10 сарын дараа хандсан тул даатгалын тохиолдлыг гэрээгээр тохирсон хугацаанд мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй, учир хүндэтгэн үзэх зайлшгүй шалтгаантай байсан нь баримтаар нотлогдоогүй байна.
• Даатгуулагч нь даатгалын тохиолдлыг мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй нь даатгагчийг үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болно, учир нь нэхэмжлэгчийн үл мэдээлсэн явдал нь даатгагчийн ашиг сонирхолд ноцтой хохирол учруулсан гэх үндэслэл баримтаар нотлогдоогүй байна.
• Иргэний хууль 439.3-т заасан даатгуулагч мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй ч даатгагчийн ашиг сонирхолд ноцтой хохирол учруулаагүй бол даатгагч үүргээс чөлөөлөгдөхөд хамаарах боловч, энэ тохиолдолд даатгагчийн ашиг сонирхолд ноцтой хохирол учруулсан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул нөхөн олговор олгох эрх зүйн үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгалын тохиолдлыг мэдэгдэх үүргээ хэтрүүлэн биелүүлсэн, хүндэтгэн үзэх зайлшгүй шалтгаан баримтаар нотлогдоогүй байсан тул даатгагч нөхөн төлбөр олгох үүргээс чөлөөлөгдөнө.
• Даатгуулагч мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй нь даатгагчийн ашиг сонирхолд ноцтой хохирол учруулсан гэж үзэх баримт байхгүй бол даатгагч үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болно (Иргэний хууль 439.3).