2025 - Багахангай, Налайх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — адууны үнэ болон төлбөрийн үлдэгдлийн маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид нийт 67 тооны адууг тохирсон үнээр нь нийлүүлсэн боловч нийт төлөх ёстой дүнгээс ойролцоогоор 15 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлөөгүй гэж үзэн нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Адууны төрөл бүрийн ханш (бүдүүн морь, гүү, үрээ, даага) тус бүрээр тохирсон үнээр нь нийлүүлсэн тул үлдэгдэл мөнгөө гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Адууг бүхэлд нь нэгэн төрлийн ханшаар (бөөнд нь) тохирч авсан, мөн адууны төрөл зүйл, ханшийн талаар маргаантай тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд адуу худалдах-худалдан авах харилцаа үүссэн нь зохиогчийн тайлбар, мал эмнэлгийн гэрчилгээгээр тогтоогдсон тул худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. Хариуцагч нь адууг худалдан авсан үйл явцыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч адууны үнийн дүн, ханшийн талаарх маргаан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25, 38 дугаар зүйлд заасан шүүхэд гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй тул шүүх адууны үнийн тооцоог нэхэмжлэгчийн талд үндэслэн тогтоосон. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн үндэслэл болох адууны үнийн төлбөрийг нийт 41 сая орчим төгрөгөөр шилжүүлсэн нь банкны дансны хуулгаар батлагдсан тул үлдэгдэл мөнгө төлөх үүрэг хүлээх ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу худалдагч нь хөрөнгийг биет байдлын доголдолгүй нийлүүлэх, худалдан авагч нь тохирсон үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Талууд адууны тоо хэмжээг хүлээн зөвшөөрсөн боловч үнийн ханшийн талаар маргаантай байгаа нь худалдан авах гэрээний үнийн нөхцөлийг баримтжуулах шаардлагатайг харуулсан.
• Нэхэмжлэгч нэгэн төрлийн адууг (Ш.)-гийн хариуцагч байсан тул түүнийг хэрэгсэхгүй болгосон ба хариуцагч (М.)-ийн төлбөрийн үлдэгдлийг төлөх үүрэг хариуцсан.