Налайх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — газар эзэмших эрх шилжүүлэх үед үлдэгдэл төлбөр болон газрын төлбөр төлөгдөөгүй байсан нь хохирол учруулсан асуудал. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас газар эзэмших эрх шилжүүлэх гэрээгээр шилжүүлэн авсан газрын дуудлага худалдааны анхны үнэ болон өмнөх онуудын газрын төлбөрийг төлөх шаардлага гарсан тул эдгээр зардлыг хариуцагчаас гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрыг шилжүүлэн авах үед төлбөр тооцоо бүрэн гүйцэд болсон гэж хэлэгдсэн боловч дараа нь газрын анхны үнэ болон өмнөх онуудын төлбөр төлөгдөөгүй болох нь тогтоогдсон тул гэрээний үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирлыг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Газрын эрх шилжүүлэх үед татварын дагуу бүх төлбөрийг төлж шилжүүлсэн бөгөөд газрын эрх шилжүүлэхтэй холбоотой орлогын төлбөр нь Газрын тухай хуульд заасан тусгай төлбөр тул үүнийг гэрээний үүрэг зөрчсөн хохирол гэж үзэхгүй, мөн худалдан авагч өөрөө эрхийн доголдол шалгах үүрэгтэй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн газрын төлбөр болон анхны дуудлага худалдааны үнийн төлбөрийг гаргуулах шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч, харин өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Газрын анхны дуудлага худалдааны үнэ болон газрын төлбөрийг нэхэмжлэгч төлсөн нь хэрэгт цугларсан бичгийн баримт болон талуудын тайлбараар нотлогдсон тул хариуцагч эдгээр зардлыг нэхэмжлэгчид гаргуулна гэж шийдсэн.
• Нэхэмжлэгч өөрийгөө төлбөртэйгөөр төлөөлүүлэн өмгөөлүүлж, хууль зүйн туслалцаа авсан нь иргэн өөрийгөө өөрийн хүсэлтээр өмгөөлөх эрхтэй байдаг тул энэ зардлыг хариуцагчаас гаргуулж авах хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмших эрх шилжүүлэх үед үлдэгдэл төлбөр болон газрын төлбөр төлөгдөөгүй байсан нь гэрээний талуудын хариуцах үүрэг болон хохирол учруулахтай холбоотой асуудал болно.
• Иргэн өөрийгөө сайн дурын үндсэн дээр бусдаар төлбөртэйгөөр төлөөлүүлж, өмгөөлүүлэх нь хувь хүний эрх тул энэ үйл деянд зориулсан хууль зүйн туслалцааны зардлыг гэрээний үүрэг зөрчсөн хохирол гэж үзэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.4).