Сэлэнгэ аймгийн Сайхан сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгийн эзэмшилд байгаа барилгын үнэ болон ашигласны төлбөр гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь өөрийн хөрөнгөөр баригдсан барилгын доорх газрыг хариуцагч компани өөрийн нэр дээр бүртгүүлж эзэмшиж байгаа тул барилгын үнэ болон ашигласны төлбөрийг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилга нь нэхэмжлэгчийн хөрөнгөөр баригдсан бөгөөд хариуцагч компани газрын бүртгэл авснаар эрх ашиг нь хөндөгдсөн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй гэж үзэн шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Барилгын үнэ болон эрх зүйн харилцаа нь өмнөх шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон тул хөөн хэлэлцэх хугацаа нь эрх зөрчигдсөн үеэс буюу 2011 оноос эхлэн тоологдох ёстой гэж үзэн эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь нэхэмжлэгч компани нь барилгын үнэ болон ашигласны төлбөрийг нэхэмжлэх эрх нь өмнөх шүүхийн шийдвэр гарсан 2011 оноос эхлэн эрх зүйн харилцаа тогтоогдсон, эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн үеэс тооцогдох ёстой байсан тул Иргэний хууль 75.1, 76.1, 76.2-т заасны дагуу хөөн хэлэлцэх ерөнхий болон тусгай хугацаа нь дууссан байна. Мөн нэхэмжлэгчийн эрх зүйн харилцаа тогтоогдох үндэслэл болох гэрээ байхгүй байсан ч эрх зүйн харилцаа тогтоогдсон үеэс эхлэн тоолох хугацаа нь Иргэний хууль 75.2.2, 75.2.4-т заасны дагуу хязгаарлагдмал тул 2021 он гэхэд хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзсэн. Иймд хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрх үүснэ (Иргэний хууль 82.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Эрх зүйн харилцаа тогтоогдсон болон эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн үеэс хөөн хэлэлцэх хугацаа эхэлнэ (Иргэний хууль 76.1, 76.2).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой гэрээний үүрэг болон бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулснаас үүсэх үүрэгт тусгай хөөн хэлэлцэх хугацаа бий (Иргэний хууль 75.2.2, 75.2.4).
• Хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэгч нь үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 82.1).