Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — орон сууц захиалгаар бариулах гэрээний үүрэг биелээгүй тул гэрээ цуцлах, төлбөр болон алданги гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компанитай орон сууц захиалж, төлбөрөө төлсөн боловч барилгын ажил гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтанд ороогүй, зогссон байдалтай байгаа тул гэрээг цуцлан, төлсөн мөнгө болон алданги авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилгын ажил зогссон, орон сууц ашиглалтанд ороогүй тул гэрээг цуцлах, төлсөн мөнгө болон алданги авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Компани нь гэрээний хугацааг сунгах хүсэлт гаргаж, нэмэлт гэрээ байгуулсан тул барилга ашиглалтанд орох хугацаа хойшлогдсон гэж үзэж, алданги төлөх үндэслэлгүй гэж тайлбарласан. Мөн төрийн албан хаагч нь нэхэмжлэгчтэй шууд гэрээ байгуулж, үүрэг хүлээгээгүй тул хариуцагч байгууллагад хамааралгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч компанийг гэрээг цуцлах, төлсөн мөнгө болон алдангийг нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргаж, төрийн албан хаагчид хамааралгүй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Барилгын ажил гэрээнд заасан хугацаанаас хойш зогсонги байдалтай хэвээр байгаа, ковидын нөхцөл байдал дууссан боловч ашиглалтанд оруулах хугацаа хэтэрсэн тул үүрэг гүйцэтгэх үр дүн гарахгүй нь тодорхой болсон тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 226.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч нь хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэх хугацаа хэтрүүлсэн, гэрээний дагуу тохиролцсон алдангийн хувь хэмжээгээр хариуцлага хүлээх ёстой тул алдангийг төлөх үндэстэй (Иргэний хууль 219.1, 219.2, 232).
• Төрийн албан хаагч нь нэхэмжлэгчтэй орон сууц захиалах гэрээ байгуулж, хувийн хариуцлага хүлээгээгүй тул түүнийг хариуцагчаар татаж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй (Иргэний хууль 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний хугацаа дуусч, нэмэлт хугацаа өгсөн боловч үүрэг биелэх үр дүн гарахгүй нь илт болсон тохиолдолд урьдчилан сануулах шаардлагагүйгээр гэрээг цуцлах боломжтой (Иргэний хууль 226.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэх хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 219.1, 219.2).
• Анз нь үүрэг гүйцэтгэхгүй байх тохиолдолд төлөх мөнгөн төлбөр бөгөөд энэ нь гэрээнд заасан хувь хэмжээгээр хязгаарлагдах ба талууд үүнийг бичгээр тохиролцсон бол түүнийг мөрдөнө (Иргэний хууль 232).