Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүдэлтэй өр мөнгө гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь арматурын төмөр худалдан авах зорилгоор хариуцагч компанид мөнгө шилжүүлсэн боловч хариуцагч тал барааг нийлүүлээгүй тул талууд тооцоо нийлсэн акт үйлдсэн байна. Иймд нэхэмжлэгч тал дутуу нийлүүлсэн барааны үнийн үлдэгдлийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал хүлээсэн үүргээ биелүүлж бараа нийлүүлээгүй, мөн шилжүүлсэн мөнгийг буцаан өгөөгүй тул Иргэний хууль 492.1, 492.1.1-д үндэслэн мөнгөө буцаан авах эрхтэй.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн ирүүлсэн төлбөрийн баримт, тооцооны үлдэгдлийн баталгаа нь компанийн тамга тэмдэг дарагдаагүй, хууль зүйн хүчин төгөлдөр нотлох баримт бичиг биш тул төлөх үүрэггүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Нэхэмжлэгч болон хариуцагч талууд 2011 оны 3 дугаар сарын 16-ны өдөр тооцоо нийлж, үлдэгдлийг баталгаажуулсан тул энэ үеэс эхлэн шаардах эрх үүссэн, учир хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан байна (Иргэний хууль 74.1, 75.2.1, 76.1).
• Нэхэмжлэгч тал ажилтнууд нь мөнгө шаардах зорилгоор хариуцагч тал руу томилолтоор явсан гэж тайлбарласан боловч томилолтын зорилго, үйл явцыг нотлох кассын зарлага, зочид буудлын бүртгэл зэрэг баримтууд нь ямар ажил хийсэн болохыг тодорхойлохгүй байгаа тул шаардах эрх үүссэн болохыг баталж чадсангүй.
• Нэхэмжлэгч тал өмнө нь шүүхэд хандсан гэж мэдэгдсэн боловч шүүхэд хандаж байсан бодит баримт ирүүлээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу нотлох үүргээ биелүүлээгүй гэж үзнэ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа гурван жил байдаг тул шаардах эрх үүссэн үеэс эхлэн тоолох ёстой (Иргэний хууль 75.2.1, 76.1).
• Шаардах эрх үүссэн болохыг батлахын тулд эрх зөрчигдсөн тухай мэдсэн эсвэл мэдэх ёстой байсан үеийн бодит үйл явдал, нотлох баримт шаардлагатай (Иргэний хууль 76.2).
• Нотлох баримтын агуулга нь тухайн үйл явдлыг батлах хангалттай холбоо хамааралгүй, тодорхойгүй байвал шүүх түүнийг нотлох баримт гэж үзэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).