Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Иргэний маргаан — эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар банк бус санхүүгийн байгууллагатай автомашины зээлийн гэрээ байгуулж, хамтран зээлдэгч болон фидуцийн гэрээгээр эд хөрөнгийг зээлдүүлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэн авсан байна. Нэхэмжлэгч нь автомашины урьдчилгаан төлбөр болон зээлийн эргэн төлөлтийн зардалд оруулсан мөнгө нь хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс болсон гэж үзэн мөнгө гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Автомашины урьдчилгаан төлбөр болон зээлийн төлөлтөнд өөрийн мөнгө зарцуулсан тул түүнийг хариуцагчаас гаргуулж өгөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний дагуу хамтран зээлдэгч тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй, мөн мөнгө өгсөн баримт байхгүй гэж ээж буюу нэхэмжлэгчийн байр суурьтай байв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хувийн дансанд эсвэл өөр хэлбэрээр мөнгө шилжүүлсэн баримт тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс хөрөнгө шаардах эрхтэй болохгүй байсан тул нэхэмжлэлийг үндэслэлгүй гэж үзсэн. Зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болоогүй, автомашин зээлдүүлэгчийн өмчлөлд бүрэн шилжээгүй байсан тул нэхэмжлэгчийн хөрөнгийг хариуцагчийн эзэмшил гэж үзэх үндэслэлгүй байсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болоогүй, эд хөрөнгө зээлдүүлэгчийн өмчлөлд бүрэн шилжээгүй байсан тул нэхэмжлэгчийн хөрөнгийг хариуцагчийн хууль бус эзэмшил гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 106.1).
• Өмчлөгч нь эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрх нь хөдлөх болон үл хөдлөх эд хөрөнгөнд хамаарах ёстой, мөн эд хөрөнгийг эзэмших эрхгүй этгээдээс буцаан шаардах заалт нь харилцан ашигтай эд хөрөнгийн харилцаанд шууд хамаарахгүй (Иргэний хууль 106.1).
• Харилцан ашигтай эд хөрөнгийн өмчлөх дундын хэмжээг зээлийн үүргийг бүрэн гүйцэтгэж дууссаны дараа тогтоох ёстой тул зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр байх үед мөнгө гаргуулах шаардлага үндэслэлгүй (Иргэний хууль 41, 23).